Trà Móc Câu Thái Nguyên: Danh Trà Tân Cương Thái Nguyên

Trà Móc Câu là một trong những loại trà đặc sản nổi tiếng bậc nhất của Thái Nguyên. Và đây cũng là một dòng trà bán chạy nhất của Danh Trà.

Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu về Trà Móc Câu. Thì có thể tham khảo bài viết sau:

1. GIỚI THIỆU VỀ TRÀ MÓC CÂU

Trà Móc Câu là gì?

Trà Móc Câu là một dòng trà xanh đặc sản của Việt Nam. Ở Việt Nam có nhiều vùng làm “trà móc câu”, nhưng nổi tiếng và đâu đời nhất phải kể đến vùng trà Tân Cương của tỉnh Thái Nguyên.

Tên gọi “móc câu” đến từ việc lá trà sau khi chế biến có hình dáng mỏng và cong như chiếc móc câu cá.

Trà Móc Câu Trong Văn Hoá Trà Ở Việt Nam

Trà Móc Câu là một dạng trà thuần Việt được chế biến theo gu trà của người Việt. Lá trà được vò nhiều để cánh trà cong nhất có thể. Việc vò nhiều cũng khiến bề mặt lá trà bị “rách” nhiều nên cánh trà sau khi “đánh hương” sẽ có màu xanh bạc. Trà càng được vò nhiều thì lại càng dễ ra chất khi pha và lại càng đậm đà.

Uống trà móc câu là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hoá của người Việt. Uống trà không chỉ là giải khát và tốt cho sức khoẻ, mà còn là việc nên làm khi tiếp khách hay họp mặt. Rồi đến những dịp quan trọng như cưới hỏi hay lễ hội cũng không thể thiếu chén trà.

2. CHẾ BIẾN TRÀ MÓC CÂU

Điều kiện tự nhiên

Thái Nguyên được xem là một vùng trà có nhiều điều kiện lý tưởng để canh tác trà móc câu. Thái Nguyên là vùng trung du nên có nhiều đồi thấp và đất thì giàu khoáng.

Khí hậu cận nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ mát (18 đến 25 độ C) vào vụ xuân và thu đông, mưa đủ và độ ẩm cao, nắng đều quanh năm; nên cây trà sinh trưởng trong môi trường tối ưu để mà có được hương cốm nếp, vị bùi ngậy và hậu ngọt.

Canh tác

Để làm ra được trà móc câu ngon thì cây trà cần phát triển chậm. Nên các hộ gia đình thường bón phân chuồng để trà phát triển từ tốn nhất có thể.

Trước mỗi vụ thu hoạch tầm một tháng thì toàn bộ vườn trà được phát ngọn. Đến khi vào vụ thì cây trà sẽ trổ nhiều búp trà non hơn.

Muốn làm ra được trà móc câu thì lá trà phải mỏng và nhỏ. Vậy nên người hái phải hái trà theo phương thức “một tôm, hai lá”. Tức là chỉ búp trà non nhất và hai lá non kế tiếp mới được hái.

Chế biến

• Làm héo: sau khi những lá trà non nhất được thu hái thì lá trà đầu tiên sẽ được làm héo. Làm héo lá quá trình rải lá trà trên những chiếc nong bằng tre rồi để nơi thoáng mát. Mục đích của việc này là để trà mất nước, cánh trà sẽ dai hơn khi chế biến, và các chất carb sẽ chuyển hoá thành đường đơn giúp trà ngọt hơn.
• Diệt men: công đoạn này diễn ra khi người làm trà sẽ sao trà trên lửa lớn. Lúc này thành phần enzyme hay “men” của lá trà tươi sẽ bị phá huỷ. Nên oxy trong không khí sẽ không oxy hoá các thành phần của trà được nữa. Nhờ vậy mà trà thành phẩm sẽ được giữ được chất tươi xanh của lá trà tươi.
• Vò rũ tơi: đây chính là công đoạn quan trọng tao nên hình dáng “móc câu” cho lá trà. Người làm trà sẽ dồn lá trà thành viên rồi vò lá trà theo hình tròn. Lúc này lá trà sẽ xoắn và cuộn lại thành sợi mỏng. Lớp biểu bì lá trà bị rách nên chất trà cũng ứa ra ngoài.
• Sao khô: lá trà sau khi đã cuộn lại thì sẽ được sao khô để làm khô và định hình thành “móc câu”.
• Đánh mốc: trà sau khi sao khô cũng chỉ mới là dạng “trà mộc” mà thôi. Loại trà này phải qua công đoạn nhặt và sàng sảy. Sau đó được sao tăng nhiệt để tạo nên một lớp xám xanh trên bề mặt lá trà. Giống như mốc nên còn được gọi là “đánh mốc”. Quá trình này đơn giản là quá trình caramel hoá để tạo nên hương bùi ngậy kiểu hạt rang đặc trưng của trà móc câu.

3. NÉT ĐẶC TRƯNG CỦA TRÀ MÓC CÂU

Ngoại hình

• Cánh trà mỏng và cong như hình chiếc móc câu cá.
• Bề mặt trà có màu xanh xám do quá trình đánh mốc.

Hương vị

• Hương cốm non, cỏ xanh, hạt dẻ rang.
• Nước trà có màu xanh lá mạ và hơi đục nhẹ.
• Vị chát dịu, umami, bùi ngậy, ngọt hậu.
• Cảm giác mượt mà do nước trà sánh và sệt.

So sánh với các dòng trà Việt khác

Ở Việt Nam thì đa số các dòng trà xanh sẽ được chế biến gần như là giống nhau. Nên nhiều dòng trà xanh của nước ta sẽ có kiểu cánh trà cuộn và cong như kiểu trà Móc Câu.

Một số dòng trà xanh hái riêng phần “tôm” ở các vùng Tây Bắc thì họ hạn chế vò nhiều. Mục đích là để giữ phần “mao” (lông) của cánh trà.

4. CÁCH PHA TRÀ MÓC CÂU

Các kiểu pha

• Pha kiểu Việt Nam: dành cho gu đậm. Dùng nước gần sôi khoảng 90 đến 95 độ C. Dùng 10g trà cho ấm sứ có dung tích tầm 500ml nước. Khi pha thì tráng trà trước, sau đó hãm trà 2-3 phút là dùng được.
• Pha kiểu Công Phu: dành cho gu uống nhẹ. Dùng nước gần sôi khoảng 80 đến 85 độ C. Dùng 5g trà cho ấm (đất hoặc sứ) có dung tích tầm 120ml. Khi pha thì tráng trà trước, sau đó hãm trà tầm 10 – 20 giây thì rót ra dùng. Các nước sau thì hãm dài hơn tầm 5 – 10 giây. Uống đến khi nhạt nước thì thôi.
• Pha lạnh: dành cho gu nhẹ và uống kiểu giải nhiệt. Cho 5g trà vào chai có dung tích tầm 1 lít. Cất trong tủ mát khoảng 8 -12 tiếng thì có thể mang ra dùng.
• Pha với thảo mộc: dành cho người muốn “tăng lực” để chơi thể thao. Pha trà như các cách trên. Nhưng thêm Sâm Hàn Quốc hoặc Đông Trùng Hạ Thảo vào pha chung với trà. Cho khoảng vài lát sâm là được.

Bánh kẹo khi thưởng trà

Thưởng trà mà ăn thêm bánh kẹo thì không gì bằng. Đối với mình thì nếu tiếp trà khách trong khoảng thời gian vài tiếng thì nên có thêm dĩa bánh kẹo.

Vì khi uống trà kết hợp với bánh kẹo còn có tác dụng tráng miệng. Uống miếng trà xong ăn thêm chiếc bánh tự nhiên thấy bánh ngon hơn. Rồi ăn xong bánh lại uống trà thì tự nhiên lại thấy trà ngon hơn. Đỡ “nhạt mồm” hơn.

Chưa kể uống trà trong thời gian dài nó có thể gậy tụt đường huyết nhẹ. Ăn chút đồ ngọt vào thì nó sẽ cân bằng lượng đường trong cơ thể hơn.

Về loại bánh kẹo thì bạn có thể dùng bất kỳ loại bánh kẹo nào cũng được. Tốt nhất là dùng bánh kẹo truyền thống vì nó ít hương liệu nên đỡ ảnh hưởng vị trà hơn.

Cá nhân mình thì khi uống trà dạng đậm như trà móc câu thì mình thích dùng: bánh đậu xanh, kẹo lạc, kẹo cu đơ, kẹo dồi, mè xửng, kẹo dừa… Hay các loại mứt như: ô mai đào, mứt dừa hay mứt hạt sen. Trái cây sấy khô như táo đỏ hay các loại hạt như macca, hạt điều, hạnh nhân cũng rất ổn.

5. TÁC DỤNG CỦA TRÀ MÓC CÂU

Trà móc câu là một dạng trà xanh khô nên nhìn chung đây là một loại trà tốt cho sức khoẻ. Trà xanh là một nhóm trà có khá nhiều nghiên cứu tìm hiểu về các lợi ích của loại trà này lên sức khoẻ.

Vì trong trà xanh có chứa một lượng lớn các thành phần catechin có khả năng chống oxy hoá rất tốt. Nhờ vậy mà giúp góp phần bảo vệ cơ thể cũng như ngừa một số loại bệnh khác nhau.

• Tốt cho tim mạch: thói quen uống trà xanh như trà móc câu sẽ giúp góp phần giảm nguy cơ đột quỵ cũng như mắc các bệnh về tim mạch. Nhờ vào việc EGCG, một dạng catechin có nhiều trong trả xanh, giúp góp phần cải thiện chức năng nội mô, giảm cholesterol “xấu” và ức chế kết tập tiểu cầu.
• Giảm cân: uống trà xanh có giúp giảm cân nhưng không đáng kể.
• Ngừa ung thư: thói quen uống trà xanh có thể góp phần giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư. Như ung thư đại trực tràng, ung thư gan và ung thư vú. Nhờ vào việc giúp “dọn dẹp” các gốc tự do và giảm stress oxy hoá.
• Tăng cường chức năng não: uống trà móc câu không chỉ giúp tỉnh táo. Mà còn có một số tác dụng tốt cho chức năng não. Thông qua việc giảm stress oxy hoá, giảm các triệu chứng của bệnh Alzheimer, tăng cường trí nhớ và các chức năng điều hành.
• Ngừa sâu răng: uống trà thường xuyên giúp ức chế vi khuẩn gây sâu răng như Streptococcus mutans, tăng độ pH của nước miếng, thúc đẩy tái khoáng răng. Qua đó giúp ngừa sâu răng.

6. CÁCH MUA TRÀ MÓC CÂU NGON CHUẨN

Để chọn mua được trà móc câu ngon và chính gốc. Thì bạn cần nên tìm hiểu theo nhũng tiêu chí sau:

• Nguồn gốc: chọn mua từ các thương hiệu trà uy tín lâu đời.
• Nhìn cánh: Trà chất lượng có màu xanh đen. Trên mặt có lớp mốc bạc nhẹ do quá trình đánh mốc.
• Ngửi hương: Trà ngon có mùi cốm non, mạ non thơm tự nhiên, không có mùi lạ hay hăng mốc.
• Sờ thử: Búp trà chắc và khô. Không có cảm giác ẩm. Bóp vào cánh trà dễ vỡ vụn. Thảo vào ấm nghe tiếng leng keng giòn nhẹ.
• Pha thử: Nước trà xanh trong và ít đục. Vị đắng nhẹ, nước trà mướt, cảm giác bùi ngậy trong miệng.