Bạn có biết là trà đen và hồng trà có thể được xem là một loại trà? Nhưng hai loại trà này có một số điểm nhất định. Bài viết này sẽ cho bạn câu trả lời chi tiết nhất.
TRÀ ĐEN & HỒNG TRÀ
Trà đen và hồng trà về cơ bản chính là cùng một loại trà. Ở Việt Nam thì chúng ta bị ảnh hưởng theo cách gọi của lẫn phương Tây và phương Đông.
Ở phương Tây thì họ gọi dòng trà này là “black tea”, hay chính là “trà đen”. Vì trà được gọi theo màu đen của cánh trà.
Còn người Trung Quốc thì họ gọi dòng trà này là “hồng trà”. Vì họ gọi theo màu đỏ của nước trà (theo Hán Việt thì “hồng” chính là màu đỏ). Với lại trong văn hoá phương Đông thì họ chuộng màu đỏ hơn là màu đen. Vì màu đỏ là màu của may mắn còn đen là màu xui rủi.
Cái lý do cho sự nhầm lẫn bắt đầu từ hàng trăm năm trước.
LỊCH SỬ
Vào khoảng thế kỷ 18 thì trà, gốm sứ và lụa là những mặt hàng mang về ngoại tệ nhiều nhất cho đất nước Trung Quốc. Nói là “ngoại tệ” nhưng thực chất bạc là đơn vị tiền tệ duy nhẩt được dùng để mua những sản phẩm này.
Có lúc bạc còn đắt giá hơn vàng. Mà bạc được dùng để đổi lấy trà thì nói là trà đắt như vàng thì cũng không phải là ngoa.
Mặc dù mang đến rất nhiều tiền bạc cho vua Càn Long. Nhưng những thương nhân nước ngoài lúc này không hề được xem trọng. Trước khi Chiến tranh Nha Phiến xảy ra thì đa số người nước ngoài không hề được đặt chân lên bờ. Và một số ít chỉ được ở trong những khu xưởng hay kho hàng tập trung ở ngay trong cảng.
Vậy nên những thương nhân này không hề biết được cây trà hình dáng nó ra sao. Rồi trà được làm ra như thế nào.
Họ bắt buộc phải mua bán thông qua những thương nhân người Trung Quốc. Và hai bên giao tiếp bằng một thứ ngôn ngữ gọi là Tiếng Anh “bồi”.
Tiếng Anh “bồi” là một dạng tiếng Anh không chuẩn về mặt phát âm, từ ngữ lẫn cấu trúc câu. Nhưng mà các bên giao tiếp vẫn hiểu được thông điệp mà mỗi bên muốn truyền tải.
Thứ tiếng Anh “bồi” này được sử dụng phổ biến ở Ma Cao và Quảng Châu. Vì hai nơi này là hai thương cảng sầm uất nhất của Trung Quốc vào thế kỷ 18.
Trà thì có nhiều loại đến từ nhiều vùng miền. Nên cái thứ tiếng Anh “bồi” không thể nào truyền tải hết được. Chưa kể đến việc kinh doanh mà nhiều sản phẩm và dùng tên khó đọc thì khó mà bán được hàng.
Và nhóm trà lên men cao này được những thương nhân người Anh gọi đơn giản là “trà đen”. Từ “trà đen” đơn giản được dựa trên màu đen của cánh trà. Thì người Trung Quốc họ lại gọi nhóm trà này là “hồng trà”. Theo màu đỏ cam của nước trà.
Như loại trà bên dưới này. Cánh trà thì có màu đen. Nhưng nước trà thì lại có màu đỏ cam.
PHÂN BIỆT TRÀ ĐEN & HỒNG TRÀ
Về mặt từ ngữ thì bạn dùng “trà đen” hay “hồng trà” đều đúng. Nhưng mà nếu muốn chuyên sâu hơn một chút. Thì bạn có thể phân biệt 2 loại trà này như sau.
Về mặt chế biến trà, thì hồng trà sẽ khác trà đen ở 2 chỗ. Thứ nhất là hồng trà sẽ được lên men ít hơn trà đen. Tức là cả hai loại trà đều là dòng trà lên men cao. Nhưng hồng trà sẽ lên men ít hơn trà đen. Và thứ hai, là nguyên liệu làm nên hồng trà thường sẽ cao cấp hơn.
Quay lại lịch sử một chút nữa thôi. Thì sau khi Trung Quốc thua trong Chiến tranh Nha Phiến. Thế là người nước ngoài được tự do giao thương và đi lại hơn. Người Anh tất nhiên là sẽ “trộm” ngay phương pháp trồng và chế biến trà.
Và cây trà bắt đầu được trồng với quy mô ở một thuộc địa khác của Anh đó là Ấn Độ. Phương thức chế biến trà cũng được công nghiệp hoá nhất có thể. Để có thể tối đa được nguồn nguyên liệu và số lượng đầu ra càng nhiều càng tốt.
Lá trà được băm nhỏ để trà được lên men nhanh và đều. Trà cũng được lên men nhiều hơn để pha được nhiều nước trà hơn. Mục đích là để đạt số lượng nhiều và giá thành rẻ nhất.
Còn hồng trà thì được làm theo cách truyền thống. Truyền thống từ khâu hái vì phẩm trà cao cấp tức là những lá trà non mới được thu hái. Trà được lên men vừa phải để giữ sự phức tạp trong hương vị.
Bạn có thể xem hình ví dụ ở bên dưới. Trong hình đều là 2 dòng sản phẩm của Danh Trà. Ở trên là Hồng Trà Shan Tuyết. Được làm từ những búp trà non nhất của cây trà Shan Tuyết.
Còn ở dưới là Trà Đen Danh Trà. Là dòng trà được sản xuất số lượng lớn theo mô hình công nghiệp.
Không chỉ khác về lá. Mà 2 dòng trà kể trên còn khác nhau về màu nước. Hồng trà thường sẽ có màu đỏ cam. Còn trà đen sẽ có màu nâu đỏ.
Và khác biệt cuối cùng chính là bã trà. Nếu xem bã trà thì chúng ta có thể hiểu rõ chất lượng nguyên liệu ra sao. Ở bên trái là bã trà đen. Chúng ta có thể thấy là lá trà nát lẫn nhiều cọng. Vì lá trà tươi được băm nhuyễn để lên men nhanh và đều hơn. Bã trà cũng nâu đen chứng tỏ trà được lên men rất sâu.
Còn bã của hồng trà bên phải thì gần như là lá trà tươi nguyên vẹn. Có cả búp lẫn lá non. Bã có màu vàng nâu. Chứng tỏ độ lên men chỉ rơi vào khoảng 85 đến 90% mà thôi.