Tag Archives: cách pha trà

5 Cách Pha Trà Phổ Biến & Lâu Đời

cách pha trà, ấm tử sa, ấm tử nê

Pha trà về cơ bản là dùng nước để chiết lấy chất cũng như hương vị của lá trà. Thế nhưng đã có nhiều cách pha trà đã được sáng tạo ra để phù hợp với văn hoá cũng như từng loại trà.

Và sau đây là 5 cách pha trà phổ biến nhất trên thế giới.

NHỮNG CÁCH PHA TRÀ PHỔ BIẾN

1. Cách pha trà Công Phu

Nếu bạn là người uống các loại trà Trung Quốc như trà Ô Long hay Phổ Nhĩ thì có lẽ bạn đã biết đến phong cách pha trà mang tên Công Phu này rồi.

Cách pha trà Công Phu là phong cách pha trà đặc trưng của phía Nam Trung Quốc. Kiểu pha trà này ra đời ở Triều Châu ở Quảng Đông. Sau lan dần sang Phúc Kiến và Đài Loan.

Có 3 lý do chính cho sự ra đời của cách pha trà Công Phu. Thứ nhất đến chính từ cái tên Công Phu. Có nghĩa là cách pha trà này mang hơi hướng võ học. Không chỉ các động tác võ, mà khí công lẫn triết lý võ học được áp dụng vào phong cách pha trà này.

Lý do thứ hai mà cách pha này ra đời đó chính tiết kiệm. Cách pha này ra dời vào giai đoạn nhà Thanh. Lúc này thì khi pha trà người ta thường dùng ấm to và cho nhiều trà. Trong khi đó thì Công Phu Trà dùng ấm nhỏ và sử dụng ít trà hơn.

Và lý do cuối cùng đó chính là cách pha này ra đời này để pha nham trà hay Ô Long núi đá. Đây là nhóm trà Ô Long rất nổi tiếng của vùng trà Vũ Di của Phúc Kiến.

Nham trà còn được gọi ‘Công Phu Trà’. Vì để làm nên nham trà đòi hỏi không chỉ kỹ năng, kinh nghiệm mà còn kiên nhẫn nữa. Giống như việc luyện võ vậy.

Chính vì vậy nên khi nham trà xuất hiên ở Châu Âu vào khoảng thế kỷ 17 thì loại trà được gọi là “Kungfu Black Tea”. Hay trà đen Công Phu. Và cách pha trà Công Phu được tin là ra đời để pha trà Công Phu hay nham trà.

cách pha hồng trà

Cũng giống như võ thì cách pha trà Công Phu cũng có một số hệ phái hay biến tấu khác nhau. Có 3 nhóm chính đó là: Triều Châu, Chiếu An và Đài Loan.

Cách pha trà Công Phu về cơ bản là sử dụng dụng ấm pha nhỏ, lượng trà ít và thời gian hãm ngắn. Ví dụ như uống nham trà thì mình dùng 5g trà cho ấm Tử Sa 60ml. Không hãm mấy nước đầu mà rót nước vào rồi rót trà ra ngay. Đến mấy nước cuối mới hãm trong vài giây.

Đây chính là cách pha của một người làm nham trà ở Vũ Di truyền lại. Mang phong cách Triều Châu. Với cách pha này thì nước trà rất sánh. Hương vị thì kẹo lại và khi uống vào thì bùng nổ hương vị trong miệng.

Ở Việt Nam thì mình thấy nhiều người áp dụng cách pha trà Công Phu kiểu Đài Loan. Có lẽ là do những người Đài Loan trồng trà Ô Long ở Bảo Lộc du nhập vào những năm 90s thế kỷ trước.

Cách pha Công Phu phong cách Đài Loan thì cầu kỳ và đòi hỏi nhiều trà cụ hơn 2 cách pha kia. Ngoài ấm và chén, thì còn có thêm tống, thuyền trà, ly ngửi.

Mặc dù Công Phu ra đời là để pha trà Ô Long. Nhưng hầu như bạn có thể dùng cách pha trà này để pha bất kỳ loại trà nào. Như trà xanh, bạch trà, hồng trà hay trà Phổ Nhĩ. Đặc biệt là nên dùng để pha trà cao cấp.

Còn về từng bước pha trà kiểu Công Phu thì viết ra rất dài và khó hiểu. Nếu bạn muốn học cách pha này thì nên học phong cách Đài Loan. Ở dưới là video cách pha trà Thái Nguyên theo phong cách Công Phu Đài Loan đã được tối giản.

Cách pha trà xanh Thái Nguyên kiểu Công Phu:

Công phu phong cách Triều Châu:

2. Cách pha trà kiểu Việt Nam (Phương Tây)

Cách pha trà kiểu Việt Nam quen thuộc của chúng ta rất đơn giản. Bạn chỉ cần dùng một ấm pha trà lớn và tách tà là đủ. Chứ không cầu kỳ với hàng tá trà cụ như Công Phu.

Không chỉ Việt Nam mà các nước phương Tây cũng có cùng kiểu pha trà như vậy. Lý do là khi người Châu Âu lần đầu đến Trung Quốc vào thời nhà Thanh thì cách pha này đang được ưa chuộng.

Không chỉ mang lá trà sang Châu Âu. Mà các thương gia còn mang theo ấm trà cũng như cách pha trà này về nước.

trà xanh thái nguyên, trà thái nguyên, trà tân cương thái nguyên, lá trà xanh

Chính sự ảnh hưởng này mà đến hiện nay thì cách pha này được xem là cách pha trà phổ biến nhất thế giới. Vì đa phần các nước đều sử dụng kiểu pha trà này.

Cách pha này cũng hợp hơn với gu trà của đại đa số người Việt. Đó là trà phải đậm đà. Lấy trà Thái Nguyên làm ví dụ. Thì ấm trà 500ml được dùng để pha 10g trà.

Trà Thái Nguyên hay được hãm lâu (4-5 phút) nên vị trà rất đậm đà. Nước trà sệt, uống vào thì tê tê đầu lưỡi. Vị trà thì đậm, nhưng sau khi nuốt thì hậu ngọt xuất hiện ngay. Như thế là đúng gu truyền thống.

Cách pha này còn thích hợp để pha các loại trà thảo mộc. Vì trà thảo mộc không qua chế biến như trà mà chỉ có công đoạn phơi khô. Thế nên cần hãm trong thời gian dài thì mới ra hết chất trà được.

3. Đun trên bếp

Đây cũng là một cách pha trà phổ biến khác của người Việt Nam. Nhất là khi dùng để nấu các loại lá tươi lấy nước để uống. Lá được cho vào ấm đun nước. Rồi nấu sôi trên bếp.

cách pha trà, đun trà

Đây còn có thể được xem là cách pha trà đầu tiên xuất hiện trong lịch sử. Nếu đọc về truyền thuyết về sự ra đời của trà thì bạn sẽ có nhắc tới cách pha này.

Truyện kể là trong khi Thần Nông đang đun nước thì lá của một chiếc cây gần đó vô tình rơi vào nồi nước của ông. Thần Nông nếm thử thì thấy nước không chỉ thơm ngon và cơ thể khoan khoái lạ kỳ.

Và loại lá đó chính là lá trà. Thần Nông hay tự mình nếm thử các loại cây thuốc để tìm hiểu dược tính. Thế nên ông luôn mang lá trà bên mình để mỗi khi bị trúng độc thì lôi ra dùng ngay để giải độc.

Qua câu chuyện này thì chúng ta có thể thấy lá trà tươi vốn dĩ được pha bằng cách đun trên bếp từ rất lâu rồi. Đến hiện nay thì nhiều người vẫn dùng cách này để pha lá trà xanh tươi.

Đun trên bếp là cách pha hợp nhất để pha lá trà tươi. Như lá trà xanh tươi vốn dĩ chưa qua chế biến nên lớp biểu bì rất dày. Chính vì vậy nên chúng ta cần phải vò nhẹ lá trà khi cho vào ấm đun. Và cần đun trong một thời gian 10-20 phút mới ra được hết chất trà.

4. Trà đạo Nhật Bản

Trong trà đạo Nhật Bản thì loại trà được dùng đó là matcha hay bột trà xanh. Sử dụng trà bột hay mạt trà để pha thực chất là có từ rất lâu đời.

trà đạoi nhật bản, matcha, bột trà xanh

Trước khi kiểu pha lá trà bằng ấm được phổ biến thì người xưa pha trà bằng trà bột. Lá trà sau khi chế biến sẽ được đóng thành bánh như viên gạch. Mỗi khi pha thì người pha sẽ bẻ lấy một viên nhỏ. Nghiền thành bột rồi pha với nước để uống.

Cách pha này tồn tại ở Trung Quốc cho đến khi Chu Nguyên Chương lên làm vua vào thế kỷ 14. Do xuất thân là nông dân nên ông cấm mọi thứ xa xỉ. Trong đó có bánh trà được ưa chuộng bởi giới quý tộc.

Trong khi đó thì dân thường hay pha trà bằng cách hãm lá trà trong ấm. Nên Chu Nguyên Chương bắt mọi tầng lớp phải pha trà giống như dân thường.

Cây trà được đưa về Nhật Bản bởi nhà sư Eisai vào thế kỷ 12. Trước thời của Chu Nguyên Chương rất lâu. Thế nên nhà sư này không chỉ mang hạt giống trà mà còn cả cách pha trà bột về nước.

Và cách pha này vẫn còn giữ đến tận ngày nay.  Đồng thời là một nét văn hoá đẹp của văn hoá tà Nhật Bản.

Do vốn được sử dụng bởi các nhà sư Thiền Tông. Nên bên trà đạo Nhật Bản là một kiểu nghi thức uống trà bao hàm những yếu tố thiền định.

Có nghĩa là bạn nên tập trung vào thực tại, vào chén trà đang uống. Thay vì suy nghĩ lo lắng về chuyện trong quá khứ, hay những thứ vô định trong tương lai.

Để áp dụng cách pha trà này thì bạn cần có 2 trà cụ, đó là: chén uống trà bột (chawan) và chổi khuấy (chasen). Còn matcha thì nên dùng loại tốt từ Nhật Bản. Hay sử dụng bột trà xanh Thái Nguyên của Việt Nam.

Sau đó cho khoảng 1 muỗng cà phê matcha vào chén, thêm 150ml nước 80 độ C, rồi dùng chổi khuấy để khuấy trà đều tay theo phương thẳng đứng. Lưu ý là không để chạm vào đáy chén. Khuấy trong vòng 30s cho đến khi trà tạo thành lớp bọt dày thì có thể dùng được.

5. Pha trà trong tách

Pha trà thẳng trong tách trà là cách pha trà đơn giản và đỡ mất thời gian nhất. Thường thì trà túi lọc hay lá trà được cho thẳng bào một chiếc ly lớn. Sau đó cho nước sôi vào hãm một chút rồi thưởng thức.

long tỉnh, pha trà trong tách

Khác với những cách pha trà trên với đủ thứ trà cụ cùng với nhiều bước. Rồi áp dụng đủ triết lý từ võ học hay thiền. Thì cách pha trà kiểu này đúng là thật sự dân giã.

Lần đầu tiên mình được chứng kiến cách pha này là khi được dắt ra chợ trà lúc còn bé. Thường thì chợ trà ở Thái Nguyên chỉ họp mỗi tuần một ngày mà thôi. Nên việc mua bán thường diễn ra nhanh chóng và sôi nổi.

Những người quản lý chợ sẽ chuẩn bị sẵn những phích nước sôi và tách sứ. Thế là người mua trà buôn, chủ yếu là các cô các bác, sẽ lấy một ít từ người bán và pha ngay trong tách.

5 Cách Pha Trà Phổ Biến & Lâu Đời 1

Nếu trà có chất lượng tốt thì cả người mua và người bán sẽ bắt đầu ngã giá. Một buổi sáng thì người mua có thể thử trà từ hàng chục người bán. Thế nên cách pha này là nhanh nhất. Thử xong rồi vứt bã để tiếp tục thử ngay trà khác.

Có một loại trà rất nổi tiếng tên là Long Tỉnh (Hàng Châu, TQ) cũng thường được pha theo cách truyền thống là pha trong ly thuỷ tinh.

Theo người làm trà Long Tỉnh giải thích thì ngày xưa ly thuỷ tinh rất đắt. Đắt hơn nhiều so với sứ. Nên ly thuỷ tinh thường được ưu tiên dùng để pha trà. Và nét văn hoá này vẫn còn giữ mãi đến tận bây giờ.

CÁCH PHA TRÀ NGON HƠN

Để pha trà ngon hơn thì việc bạn cần làm đầu tiên bạn cần làm đó chính là hỏi thông tin từ người bán. Nếu người bán là người trực tiếp làm ra loại trà đó thì càng tốt. Vì họ chính làn người nắm được chính xác được những yếu tố ảnh hưởng lên lá trà thành phẩm.

Nếu bạn chưa rành pha trà thì có thể hỏi trực tiếp người làm cách pha sao cho chuẩn nhất. Vì không ai hiểu trà băng chính người làm ra nó cả.

Người làm trà thật sự sẽ nắm rõ vụ mùa, điều kiện thời tiết và quy trình chế biến lá trà. Ví dụ như đối với trà xanh Thái Nguyên thì vụ mùa thu luôn đậm đà hơn hẳn so với các vụ còn lại trong năm.

Vì cây trà bắt dầu tích trữ dưỡng chất để nghỉ đông. Đòng thời tích tụ nhiều caffeine dể hạn chế côn trùng cắn phá. mà caffeine lại đắng nên trà sẽ đậm. Đồng thời uống sẽ tỉnh hơn.

Và mùa chỉ là một trong nhiều yếu tố ảnh hưởng lên lá trà. Thế nên chỉ người làm trà mới nắm rõ được. Nếu bạn cần đặt câu hỏi thì có thể nhắn cho mình hoặc bình luận thẳng bên dưới.

Điều thứ hai bạn cần làm đó chính là mua trà có chất lượng thật sự. Vì bạn cần biết là trà ngon sẽ rất dễ pha. Không có cách pha trà nào có thể cứu được trà dở cả.

Và thứ ba mới chính là chọn cách pha. Bạn chọn một cách pha nào hợp với mình nhất. Đơn giản thì cứ pha theo kiểu Việt Nam. Cầu kỳ hơn thì có thể pha kiểu Công Phu.

Nếu chưa quen thì bạn có thể đầu tư một số công cụ hỗ trợ. Như ấm đun nước có hiện nhiệt độ. Hay cân điện tử có bấm thời gian. Chúng ta có thể vừa cân trà, vừa bấm thời gian hãm trà bao lâu.

Về phần nước thì bạn không cần quá lo lắng. Vì minh đã thử nước ở nhiều thành phố lớn ở Việt Nam rồi. Nước máy của chúng ta có chất lượng khá ổn để pha trà. Nếu kỹ hơn thì bạn nên dùng máy lọc (không dùng máy RO). Hay dùng nước suối đóng chai.

Để pha trà ngon thì luyện tập quan trọng hơn lý thuyết. Thế nên bạn cứ tập pha nhiều là dần sẽ thuần thục. Còn về phần kiến thức thì bạn có thể tham khảo những bài viết về trà khác của mình ở blog Danh Trà.

Cách pha hồng trà ngon dành cho người mới tập uống trà

hồng trà, trà đen, vũ di,

Cách pha hồng trà ngon không đòi hỏi quá nhiều kỹ thuật phức tạp. Ở bài viết này Danh Trà sẽ hướng dẫn bạn một số nguyên tắc cơ bản để bạn có thể pha được tách hồng trà tốt nhất có thể.

Hồng trà là loại trà có độ lên men cao hơn nhiều so với trà xanh, trà ô long hay bạch trà. Thường thì bạn sẽ hay nghe cụm từ là hồng trà là loại trà lên men hoàn toàn hay 100%. Thế nhưng trên thực tế thì trừ những loại hồng trà rẻ tiền sản xuất quy mô công nghiệp, thì ít có loại hồng trà nào lên men thật sự đạt 100% cả. Phần lớn các loại hồng trà hiện nay được lên men trong khoảng 80 đến 90% mà thôi. Các nhà sản xuất trà thường sẽ dừng công đoạn lên men hồng trà ở một mức nhất định (ít nhất là 80%) để trà có những hương vị mà họ mong muốn.

Cách pha hồng trà sẽ khác tuỳ theo từng vùng . Và thậm chí mỗi người sẽ có những cách pha của riêng họ. Tuy nhiên, nếu bạn là người mới làm quen với việc thưởng trà. Thì hướng dẫn sau sẽ giúp bạn có góc nhìn cơ bản về cách pha hồng trà. Và sau này khi đã thuần thục rồi thì bạn có thể rút ra những quy tắc riêng mà bản cảm thấy hợp lý nhất với bản thân mình.

Cách pha hồng trà cơ bản

Để pha được một tách hồng trà ưng ý thì bạn cần chuẩn bị những thứ sau:

Nước

Nước pha trà có thể nói là yếu tố hàng đầu để có được một ấm trà ngon. Trong số các loại nước thì nước suối có thể được xem là loại nước pha trà tốt nhất. Lưu ý là nước suối ở đây là nước lấy từ dòng suối sạch. Chứ không phải loại ‘nước suối’ đóng chai. (Tìm hiểu kỹ hơn về nước pha trà tại bài viết ‘Nhất Nước‘)

Tuy nhiên, khi rất nhiều người trong chúng ta sống ở khu vực thành thị thì nước suối thật sự là khan hiếm. Thì chúng ta có thể ứng biến từ nước vòi. Đầu tiên là bạn không nên sử dụng nước ngay sau khi từ vòi chảy ra. Mà hãy để nước qua đêm hay một khoảng thời gian nhất định rồi mới sủ dụng. Có rất một vài lý do đằng sau việc để nước qua đêm này.

Thứ nhất, trong nước vòi có chứa thành phần Clo để làm sạch nước, nhất là ngừa các loại vi sinh vật phát triển. Tuy nhiên, thành phần clo lại phản ứng với các phân tử hữu cơ trong nước và tạo thành các sản phẩm phụ khử trùng (tạm dịch từ cụm từ disinfection byproduct)Các loại trà ngon thường sẽ chứa rất nhiều các hợp chất tạo mùi hương. Khi pha trà từ nước vòi trực tiếp thì các hợp chất tạo mùi hương sẽ bị tác động và tạo các sản phẩm phụ (byproduct). Hay nói một cách đơn giản hơn thì hương trà sẽ bị ảnh hưởng khi pha với nước vòi không qua xử lý (như để qua đêm).

Thứ hai, các thành hoá học bên trong lá trà cần các phân tử oxy trong nước để có thể tan vào nước một cách hiệu quả nhất. Việc để nước qua đêm giúp nước hấp thụ thêm oxy. Vì phân tử oxy thường nặng nên sẽ tan dần vào trong nước. Nước có nhiều oxy thường sẽ pha trà ngon hơn vì các phân tử oxy sẽ giúp ‘lôi kéo’ các phân tử hương vị từ trong lá trà tan vào nước trà. Thế nên không phải tự nhiên mà nước suối đầu nguồn pha trà rất ngon. Vì nước suối chuyển động liên tục nên có hàm lượng oxy rất cao.

Tóm tắt rút gọn: nếu sử dụng nước vòi để pha hồng trà thì nên để nước qua đêm.

hồng trà, trà đen. tách trà

Nhiệt độ nước

Nhiệt độ nước để pha hồng trà tuỳ thuộc vào chất lượng trà mà bạn dùng. Đối với các loại hồng trà có chất lượng trung bình thì nên pha ở nhiệt độ 100 độ C. Hồng trà có chất lượng trung bình thường được làm từ nguồn nguyên liệu là lá trà già. Lá trà già thường có lớp biểu bì dày hơn lá trà non nên chúng ta cần phải sử dụng nước nhiệt độ cao thì mới có thể chiết được các thành phần bên trong lá trà. Ngoài ra khi lên men thì hồng trà hình thành một số thành phần hoá học có độ ái lực thấp. Thế nên pha trà ở nhiệt độ cao là điều cần thiết.

Nếu bạn dùng hồng trà có chất lượng cao thì chỉ cần dùng nước có nhiệt độ khoảng 90 độ C là đủ. Vì nếu trà làm từ nguồn nguyên liệu tốt thì người làm trà cũng không cần lên men quá độ để đạt được hương vị mong muốn. Ngoài ra thì lá trà không quá già nên lớp biểu bì cũng không dày. Chúng ta không cần phải dùng nước thật sôi để pha.

Một số trường hợp đặc biệt khi hồng trà được làm từ nguồn nguyên liệu thượng hạng như chỉ toàn búp trà chẳng hạn. Thì nhiệt độ nước chỉ cần 80 độ C là đủ.

Tóm tắt: tuỳ theo chất lượng trà mà sử dụng nhiệt độ nước thích hợp.

Lượng trà nên dùng

Về lượng trà nên dùng thì thật sự không hẳn có một quy cách chung nào cả. Vì mỗi loại trà sẽ có một lượng trà thích hợp khi pha. Nói chung thì bạn cần phải tự ước lượng bằng mắt. Còn nếu cần chính xác thì bạn cần sắm cho mình một chiếc cần tiểu ly cũng rất rẻ. Chỉ khoảng 100 nghìn đồng mà thôi.

Theo kinh nghiệm và gu riêng của mình thì nếu trà nhiều lá cỡ trung bình và lớn thì nên dùng nhiều trà một chút. Khi pha kiểu Công Phu thì mình dùng khoảng 7-8g cho mỗi 100ml nước. Còn trà có lá nhỏ nhiều búp thì mình chỉ dùng khoảng 4-5g trà cho 100ml nước mà thôi.

Để hiểu rõ hơn về cách pha hồng trà kiểu Công Phu và cách pha hồng trà kiểu phương Tây thì bạn cần tham khảo cách pha ở dưới đây.

Cách pha hồng trà ở các nước

Về cơ bản thì cách pha kiểu Công Phu hay kiểu phương Tây khác nhau nhiều nhất ở 2 yếu tố đó là: tỷ lệ lượng trà / nước, và thời gian. Công Phu trà là cách pha truyền thống xuất phát từ Quảng Đông và Phúc Kiến. Cách pha này thì tỷ lệ trà và nước lớn. Ví dụ như 5g trà cho 100ml nước chẳng hạn. Do dùng quá nhiều trà cho một ít nước nên thời gian pha giữa mỗi lược nước cũng sẽ ngắn lại. Như 20s, 30s, 80s… cho đến khi trà hết ra chất nữa thì thôi.

Còn phong cách pha hồng trà kiểu phương Tây thì đơn giản hơn rất nhiều. Ví dụ như 5g cho 500ml nước. Ngâm từ 2-3 phút là có thể dùng được. Cách pha này có thể uống được 2 đến 3 lượt nước trà

Cách pha hồng trà kiểu Công Phu

  1. Đun nước bằng cách đun trên bếp hay dùng bình thuỷ điện đến một nhiệt độ thích hợp.
  2. Dùng nước vừa đun để tráng ấm và chén.
  3. Cho 5g trà vào ấm có dung tích 100ml.
  4. Đổ nước ngập mặt trà để tráng trà rồi đổ nước tráng đi. (Xem thệm: Tráng trà: tại sao chúng ta nên tráng trà trước khi pha)
  5. Đợi 20s rồi rót nước trà ra ly (hoặc tống)
  6. Nước tiếp theo cũng đợi 20s.
  7. Các lượt nước về sau công thêm từ 10 đến 20s cho đến trà ra hết chất thì thôi.

Video tham khảo:

Cách pha hồng trà kiểu phương Tây

  1. Đun nước bằng cách đun trên bếp hay dùng bình thuỷ điện đến một nhiệt độ thích hợp.
  2. Dùng nước vừa đun để tráng ấm và chén.
  3. Cho 5g trà vào ấm có dung tích 500ml.
  4. Đổ nước ngập mặt trà để tráng trà rồi đổ nước tráng đi.
  5. Đợi từ 2 đến 3 phút rồi rót nước trà ra ly.

Trà Đen: 5 điều bạn nên biết về trà đen (hồng trà)

Trà Đen: 5 điều bạn nên biết về trà đen (hồng trà) 2

Trà đen là loại trà hiện đang dần được nhiều người ưa chuộng. Do văn hoá riêng của nước ta nên đa phần lượng trà được tiêu thụ là trà xanh. Thế nhưng dần thì càng ngày càng có nhiều người uống trà đen hơn. Nếu bạn là người thích uống trà đen thì nên biết một điều. Trà đen cũng có rất nhiều lợi ích cho sức khoẻ.

1. Trà đen là gì?

Đầu tiên là bạn cần biết là tất cả các loại trà đều được làm từ lá của cây trà (Camellia sinensis). Cả trà đen, trà xanh hay trà Ô Long đều được làm từ lá của cây trà. Vậy tại sao chúng ta có những loại trà này với màu sắc và mùi vị khác nhau? Điểm khác biệt lớn nhất ở những loại trà này nằm ở quá trình lên men. Chẳng hạn như trà xanh không được lên men để loại trà này có hương vị và màu sắc giống với lá trà tươi.

Trà đen là loại trà được lên hoàn toàn hay 100%. Thế nên có thể thấy là loại trà này có hương vị và màu sắc không giống gì với lá trà tươi cả. Màu sắc và hương vị của trà đen xuất hiện nhờ vào quá trình chuyển quá các thành phần hoá học trong lá trà tươi ở quá trình lên men. Màu đen của lá trà, màu đỏ cam hay nâu của nước trà, và vị ngọt hay trái cây của trà đen đều đến từ quá trình ủ và lên men.

Có thể bạn đã nghe đến từ ‘hồng trà’ rồi. Về cơ bản thì hồng trà và trà đen đều là một loại trà. Người phương Tây gọi loại trà này là ‘trà đen’ là theo màu của cánh trà. Cánh trà có màu đen nên họ gọi luôn trà là trà đen. Còn từ hồng trà’ là gọi theo người Trung Quốc. Người Trung Quốc gọi ‘hồng trà’ (nghĩa là trà đỏ) theo màu đỏ của nước trà. Với lại họ cũng quan niệm là màu đỏ là màu may mắn. Đồng thời đỏ là màu đối nghịch với xanh lá (trà xanh) trong văn hoá của họ.

2. Lịch sử của trà đen

Trà đen hay hồng trà không phải là loại trà phổ biến hàng đầu ở Việt Nam. Theo một báo cáo khá lâu từ năm 2007 mà người viết được đọc thì 90% lượng tiêu thụ trà ở Việt Nam là trà xanh. Khoảng 10% còn lại được chia đều cho các loại trà ướp hương, trà ô long, trà đen, và một số loại trà khác. Khác với gu thưởng thức của người phương Tây thì người Á Đông chuộng trà xanh hơn. Mặc dù hồng trà ra đời ở quốc gia Châu Á là Trung Quốc, thế nhưng chính người phương Tây mới là những người tác động mạnh mẽ nhất cho sự phổ biến của loại trà này.

hồng trà, trà đen, chẻ đen
Trà đen hay hồng trà.

Con người đã bắt đầu uống trà từ hàng nghìn năm trước. Bằng chứng lâu đời nhất của việc con người uống trà là những gói trà được tìm thấy trong lăng mộ của Lưu Khải hay Hán Cảnh Đế (188-141 TCN), vị hoàng đến thứ 6 của nhà Hán. Việc này đồng nghĩa với việc con người đã uống trà từ trước khi lịch Công Nguyên bắt đầu. Đến khoảng thế kỷ thứ 8 thì Lục Vũ viết Trà Kinh, cuốn sách được xem là tư liệu ghi chép đầy đủ đầu tiên về trà và thưởng trà. Tuy nhiên trong ghi chép này thì Lục Vũ không hề nhắc gì đến trà đen. Lý do là trà đen chỉ mới ra đời khoảng 200 năm trở lại đây. Hồng trà có nghĩa là ‘trà đỏ’, thế nhưng người phương Tây lại gọi loại trà này là ‘black tea’, mà họ lại chính là người phổ biến loại trà này thế nên nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam thì từ ‘trà đen’ lại được gọi thường xuyên hơn.

Từ khoảng cuối thế kỷ 17 đến giữa thế kỷ 19 thì trà là một mặt hàng nhập khẩu xa xỉ của nhiều quốc gia Châu Âu. Khi mà các quốc gia sản xuất trà lớn hiện nay như Ấn Độ, Kenya hay Việt Nam chưa trồng trà với quy mô lớn. Thì trà vào thời gian này được nhập khẩu chủ yếu từ Trung Quốc. Nhà nhập khẩu trà lớn nhất vào thời gian này có tên là Dutch East India Company. Theo những tài liệu nhập hàng còn sót lại của công ty này thì phần lớn trà xuất khẩu từ Trung Quốc là trà xanh, và một phần rất nhỏ một loại trà lên men cao mà họ gọi là Bohea. Bohea chính là tên của Vũ Di, vùng trà nổi tiếng của Phúc Kiến (Trung Quốc). Vũ Di chính là nơi được công nhận rộng rãi là nơi sinh ra của trà đen. Vũ Di được đọc là ‘Bú-î’ thế nên người phương Tây vào lúc này mới đọc trại tên vùng trà này là Bohea. Và Bohea chính là cái tên ban đầu của trà đen.

Trà Đen: 5 điều bạn nên biết về trà đen (hồng trà) 3
Vua Càn Long lần đầu gặp gỡ đoàn đại sứ của Anh.

Người Anh hiện nay nằm trong top những quốc gia tiêu thụ trà chia theo đầu người nhiều nhất thế giới. Và chính họ cũng góp công đáng kể cho quá trình phát triển của trà đen. Khi bắt đầu du nhập vào nước Anh ở cuối thế kỷ 17 thì phần lớn trà được nhập khẩu là trà xanh, và một phần rất nhỏ là trà đen. Thế nhưng dần dần thì người Anh lại ưa chuộng trà đen hơn trà xanh, khiến phần lớn trà nhập khẩu sau này là trà đen. Lý do là nước sinh hoạt ở thủ đô Luân Đôn của nước Anh là loại nước ‘cứng’ (nhiều thành phần canxi và magiê), mà trà đen lại có nhiều thành phần tannin hơn trà xanh, thế nên khi pha trà thì nước ‘cứng’ trung hòa các thành phần tannin, khiến cho trà đen mất đi vị chát mà chỉ còn vị ngọt trái cây khô đặc trưng của trà lên men cao.

Thú vui uống trà ban đầu ở Anh chỉ dành cho giới quý tộc. Đặc biệt là khi công chúa Catherine của xứ Braganza cưới vua Charles đệ Nhị của nước Anh. Công chúa Catherine là con của vua Bồ Đào Nha, cuộc hôn nhân của bà chính là một cuộc hôn nhân mang tính chính trị giữa Anh và Bồ Đào Nha – hai cường quốc vào thời gian này. Do là vợ vua nên Catherine được xem là một hình mẫu của mọi phụ nữ quý tộc, thế nên việc bà có thói quen uống trà đã khiến việc uống trà trở thành xu hướng của giới quý tộc. Rồi trào lưu này lại lan truyền nhanh chóng đến những tầng lớp khác. Việc nhu cầu thưởng thức trà đen quá lớn của người dân quá lớn đã khiến nước Anh phải tăng cường nhập khẩu trà. Kể từ những năm 1730s thì vùng trà Vũ Di bắt đầu giảm việc sản xuất trà xanh, mà thay vào đó là làm trà đen để đáp ứng nhu cầu mới này. Nhiều loại trà đen cao cấp hơn được ra đời ở nơi đây. Như trà Bohea được xem là chất lượng bình thường, cao cấp hơn thì có Congou (đọc trại từ từ ‘kung fu’), Lapsang souchon (Lạp Sơn Tiểu Chủng), hay Pekoe.

Một điều thú vị là người yêu trà truyền tai nhau về sở thích uống trà Lạp Sơn Tiểu Chủng của thám tử lừng danh Sherlock Holmes trong bộ truyện cùng tên. Đúng là trong truyện có chi tiết cho biết ông là người thích uống trà đen, nhưng không rõ là loại trà nào. Sau này đài BBC làm lại phiên bản phim truyền hình hiện đại của vị thám tử này vào năm 2010 và đặt tên là Sherlock. Trong phim có nêu rõ tên loại trà yêu thích của Sherlock Holmes là Lạp Sơn Tiểu Chủng.

Trà Đen: 5 điều bạn nên biết về trà đen (hồng trà) 4
Tranh vẽ một buổi thưởng trà của gia đình quý tộc Anh.

Quan hệ giữa Trung Quốc và Anh êm đẹp cho đến khi chiến tranh nha phiến nổ ra vào năm 1840. Nguyên do của cuộc chiến này là do người Anh muốn tự do buôn bán nha phiến từ Ấn Độ (lúc này vẫn là thuộc địa của Anh) sang Trung Quốc, nhưng triều đình Mãn Thanh lại có lệnh cấm. Do thua cuộc nên Trung Quốc phải ký nhiều hiệp ước bất bình đẳng, mở nhiều thương cảng cho nhiều quốc gia phương Tây tự do giao thương, và phải cắt Hồng Kông làm thuộc địa của Anh. Sau chiến tranh nha phiến thì trà đen lại càng được đẩy mạnh xuất khẩu vì người Anh có nhiều quyền lực hơn. Sau này họ không gọi trà đen là Bohea nữa, mà gọi bằng cái tên còn giữ đến ngày nay đó là ‘black tea’. Từ này dùng vào lúc này dùng để ám chỉ mọi loại trà lên men, từ lên men một phần cho đến toàn phần, chứ không chia ra như bây giờ. Và người Trung Quốc bắt đầu gọi loại trà này là ‘hồng trà’.

Trà Đen: 5 điều bạn nên biết về trà đen (hồng trà) 5
Chiến tranh nha phiến.

Khi từ ‘black tea’ dần phổ biến ở thế giới phương Tây, thì từ ‘hồng trà’ cũng dần phổ biến ở Trung Quốc. Sau cuộc chiến tranh nha phiến lần 1 thì triều đình Mãn Thanh phải ký nhiều hiệp ước bất lợi khác nhau. Một trong số đó là Hiệp Ước Hoàng Phố (theo tên một con sông ở Thượng Hải) với Pháp vào năm 1844. Hiệp ước này biến Thượng Hải thành một cảng thương mại quốc tế dưới sự quản lý của người Pháp. Những thương lái ở Thượng Hải bắt đầu gọi trà đen là ‘hồng trà’. Những tờ báo có tiếng ở địa phương cũng dùng từ ‘hồng trà’ trong các bài viết của họ, thế nên từ này bắt đầu được dùng chính thức cho loại trà lên men hoàn toàn. Nếu không tính những truyền thuyết không có độ chính xác cao, thì đến tận ngày nay thì vẫn không ai biết rõ từ ‘hồng trà’ đến từ đâu. Vì từ ‘black tea’ dịch ra là ‘trà đen’ chứ không phải là ‘trà đỏ’ như ‘hồng trà’. Theo giả thuyết phổ biến nhất thì đối với người Trung Quốc thì màu tương phản của màu xanh lá cây chính là màu đỏ, thế nên trà không lên men gọi là trà xanh hay ‘lục trà’ thì trà lên men hoàn toàn sẽ gọi trà ‘hồng trà’. Hoặc giả thuyết đơn giản hơn thì màu nước trà có màu đỏ nên gọi luôn là ‘hồng trà’. Đến năm 1860 thì từ ‘hồng trà’ mặc dù không hoàn toàn chính xác vể ngữ nghĩa, nhưng được chính thức gọi là từ dịch của từ ‘black tea’.

Trà Đen: 5 điều bạn nên biết về trà đen (hồng trà) 6
Bến thuyền ở Thượng Hải vào cuối thế kỷ 19.

Trà đen có thể nói là có phần nào có tác động đến một số biến động lớn của lịch sử. Như đối với chiến tranh nha phiến thì lý do chính là do người Anh không được phép buôn nha phiến. Nhưng một phần nữa là do triều đình Mãn Thanh hạn chế sự tự do giao thương nhiều mặt hàng của người Anh, trong đó có trà. Thế nên chiến tranh đành phải nổ ra. Rồi cũng chính người Anh áp nhiều luật và thuế xuất lên trà, việc áp bức này dẫn đến Cách mạng Mỹ (1775-1783). Để giải quyết nhu cầu trà quá cao của người dân nên người Anh đã phải mang cây trà giống từ Trung Quốc sang các quốc gia như Ấn Độ và Sri Lanka. Và đến ngày nay thì những quốc gia này cũng chính là những nước xuất khẩu trà đen lớn nhất thế giới với thương hiệu trà đen nổi tiếng khắp thế giới như Assam, Darjeeling hay Ceylon.

Trà Đen: 5 điều bạn nên biết về trà đen (hồng trà) 7
Những người phụ nữ hái trà ở Ceylon (Sri Lanka ngày nay).

Trà đen mặc dù không được làm ra tại Thượng Hải nhưng loại trà này được xem là một trong những biểu tượng truyền thống của thành phố hiện đại bậc nhất của Trung Quốc này. Vì chính từ nơi đây mà cái tên ‘hồng trà’ trở nên phổ biến. Và đến tận bây giờ thì hồng trà vẫn là thức uống phổ biến ở nơi đây, mặc dù hai tỉnh sát bên là Chiết Giang và Giang Tô lại cực chuộng trà xanh. Nếu bạn từng xem loạt phim Bến Thượng Hải thì 3 biểu tượng văn hoá nổi bật của Thượng Hải đều có trong phim này. Đó là Thạch Khố Môn (khu nhà cổ nổi tiếng ở Thượng Hải), sườn xám (kiểu áo dài Thượng Hải dành cho phụ nữ), và cuối cùng đó là ‘hồng trà’.

Trà đen cũng đã phải trải qua nhiều thăng trầm trong lịch sử. Sau chiến tranh thế giới thứ hai thì nước Anh bị tổn thất nặng nề. Mọi nguồn lực đều tập trung cho việc tái thiết đất nước nên thú vui thưởng trà bị xem nhẹ. Chưa kể đến việc văn hoá Mỹ với cà phê và thức ăn nhanh len lỏi đến mọi nơi mà quân Đồng Minh chiến thắng. Thế nhưng văn hoá uống vẫn âm ỉ và bùng phát mạnh mẽ trở lại vào những năm 1980s ở Anh. Thậm chí chính phủ Anh còn chi tiền để các ngôi sao điện ảnh cũng như người mẫu làm đại sứ thương hiệu cho trà. Và kiểu uống trà phong cách Anh Quốc cũng bắt đầu xuất hiện ở nhiều quốc gia, kể cả các quốc gia Châu Á. Như Trung Quốc là nơi có nền văn hoá trà lâu đời và phong phú cũng bị ảnh hưởng bởi văn hoá trà Anh. Gần đây người viết cũng được đọc về một dạng ‘Tây hoá’ trong văn hoá uống trà của người Trung Quốc, nhất là ở phụ nữ thượng lưu. Kiểu trà chiều Anh Quốc như là một trào lưu mới mẻ của giới phụ nữ thượng lưu ở Trung Quốc. Dạng thưởng trà này cũng xuất hiện ở Việt Nam và cũng khá được ưa chuộng.

Trà Đen: 5 điều bạn nên biết về trà đen (hồng trà) 8
Người phụ nữ Anh vẫn điềm nhiên uống trà sau chiến dịch oanh kích Blitz của phát xít Đức vào năm 1940.

Trà đen như một đứa con tha hương đi khắp nơi trên thế giới rồi cũng quay về quê nhà. Hiện nay Vũ Di là vùng trà nổi tiếng với các dòng nham trà (trà trồng ở núi đá) và trà đen. Một thời gian dài thì trà đen ở nơi đây cũng bị khá nhiều người Trung Quốc thờ ơ vì họ chuộng trà xanh và ô long hơn, hay gần đây là cơn sốt Phổ Nhĩ. Nhưng đến năm 2005 thì Kim Tuấn Mi, một loại trà đen không hun khói ở Vũ Di ra đời, khiến nhu cầu trà đen lại nóng trở lại.

Chẳng ai biết được sau này số phận của loại trà này lại sẽ ra sao. Nhưng khi thu về thì một tách trà đen trong tiết trời lành lạnh cùng cuốn sách hay là một điều không thể tuyệt vời hơn. Và màu nước trà như lá thu ngoài kia…

3. Tác dụng của trà đen

Lưu ý: trà đen không phải là thuốc và không có tác dụng trị bênh. Bạn cần phải hỏi ý kiến của bác sĩ khi có bất kỳ dấu hiệu bệnh nào. Mọi thông tin bên dưới chỉ mang tính tham khảo.

Trà đen giúp giảm cân

Một trong những khác biệt lớn nhất của trà đen với trà xanh đó là trà đen tốt cho tiêu hoá hơn. Bạn đã bao giờ nghe đến việc thực phẩm lên men rất tốt cho tiêu hoá chưa? Sự thật đúng là những sản phẩm lên men tốt cho tiêu hoá. Chẳng hạn như dưa cải, kim chi hay yogurt đều tốt cho tiêu hoá. Và trà đen cũng vậy.

Trong một nghiên cứu từ Mỹ, các nhà khoa học đã so sánh sự khác nhau của trà xanh và trà đen khi được uống. Họ nhận thấy là các phân tử polyphenol của trà xanh nhỏ hơn. Thế nên sẽ hấp thụ nhanh hơn và tăng cường sự trao đổi chất của gan. Qua đó giúp chúng ta đốt năng lượng hiệu quả hơn và giảm cân nhanh hơn.

Vậy còn trà đen thì sao? Các phân tử polyphenol của trà đen lớn hơn nên khó hấp thụ hơn. Thế nên các polyphenol này ở lại trong ruột. Và kích thích sự phát triển của các nhóm vi khuẩn tốt cho ruột cũng như axit béo chuỗi ngắn. Qua đó cũng giúp thúc đẩy quá trình chuyển hoá năng lượng. Và giúp bạn đốt năng lượng hiệu quả hơn.

Nghiên cứu cho thấy cả trà xanh và trà đen đều có tác dụng giảm cân. Nhưng trà đen giúp giảm cân khác một chút là kích thích hệ tiêu hoá hoạt động hiệu quả hơn.

Trà đen giúp ngừa ung thư

Trong số các loại trà làm từ cây trà thì trà xanh là loại trà có khả năng ngừa ung thư tốt nhất. Thế nhưng trà đen cũng có những tác dụng ngừa ung thư của riêng mình.

Trong một nghiên cứu từ Mỹ vào năm 2006 cho thấy trà đen có khả năng ngừa một số loại ung thư. Bao gồm các loại bệnh ung thư như ung thư vú, ung thư buồng chứng và ung thư phổi.

Khả năng ngừa ung thư của trà đen đến thừ thành phần theaflavin và thearubigin. Đây là các nhóm chất chống oxy hoá chỉ xuất hiện khi lá trà được ủ và lên men. Những thành phần này giúp góp phần giảm khả năng mắc các loại bệnh ung thư được nêu trên.

Trà đen giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường

Theo một báo cáo của VNExpress thì ở Việt Nam có đến 3.5 triệu người bị mắc bệnh tiểu đường. Tức là tương đương với 6% dân số. Và đây là căn bệnh có nguy cơ tử vong lớn thứ 3 ở nước ta.

Có một thời gian thì trà đen được nhiều người tìm uống vì nhiều người tin là loại trà này có khả năng trị bệnh tiểu đường. Đây không phải là tin đồn thổi mà có căn cứ rõ ràng.

Một nghiên cứu trên động vật vào năm 2013 cho thấy chiết xuất trà đen có khả năng giúp tăng cường bài tiết insulin ở chuột thí nghiệm. Qua đó giúp ngừa nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.

Trà đen tốt cho tim mạch

Trà là một trong những loại thực phẩm tốt nhất cho tim mạch. Không quan trọng là loại trà nào, chỉ cần bạn có thói quen uống trà hàng ngày thì bạn sẽ có những lợi ích nhất định cho tim mạch.

Một nghiên cứu tổng hợp đến từ Anh Quốc cho thấy thói quen uống trà đen giúp giảm nguy cơ nhiều bệnh về đường tim mạch. Các nhà nghiên cứu gợi ý để đạt hiệu quả tốt nhất thì bạn nên uống tối thiểu khoảng 3 tách trà mỗi ngày. Tương đương với khoảng 5-6g trà đen.

4. Cách pha trà đen

Khác với trà xanh thì trà đen dễ pha hơn rất nhiều. Trà đen cũng không kén nước pha như trà xanh. Thế nên bạn có thể dùng bất kỳ loại nước pha nào (nước máy hay nước đóng chai) thì cũng không ảnh hưởng lớn đến hương vị trà.

  1. Đun nước sôi bằng bếp ga hay bếp điện. Lưu ý là nếu đun nước bằng bếp ga thì phải tắt nước ngay khi nước vừa sôi. Không đun nước quá lâu.
  2. Để pha trà đen thì bạn cần phải dùng nước thật sôi. Vì chỉ nước sôi 100 độ C mới có thể tách hết các thành phần hoá học của lá trà và nước. Vì một số thành phần hoá học của trà đen có độ ái lực thấp. Cần phải dùng nước có nhiệt độ cao.
  3. Cho 5g lá trà đen vào ấm có dung tích khoảng 500ml.
  4. Cho một ít nước sôi vào ngập mặt trà. Để như vậy trong khoảng 10s thì đổ nước trà đi để tráng trà.
  5. Tiếp tục cho nước sôi vào đầy ấm. Ngâm như vậy từ 2-3 phút là bạn có thưởng thức được rồi.

5. Mua trà đen

Bạn có thể mua trà đen tực tiếp trà đen trên trang Danh Trà.

Cách pha Trà Thái Nguyên cho người mới tập uống

cách pha trà thái nguyên, trà thái nguyên, chè thái nguyên, cách pha trà

Cách pha trà Thái Nguyên dành cho những người mới tập uống. Nếu bạn là người không quen uống trà xanh nước ta, thì hy vọng hướng dẫn này sẽ khiến bạn thấy trà Thái Nguyên dễ uống hơn.

Đối với những người mới tập uống trà thì trà xanh, đặc biệt là trà xanh của Việt Nam như trà Thái Nguyên không phải là loại trà dễ uống. Bởi vì trà xanh của nước ta luôn có nhiều vị đắng chát. Vị đắng và chát không được phần lớn trong chúng ta ưa chuộng là điều rất tự nhiên.

Lý do là con người đã tiến hoá để nhận biết là đắng chát thường đồng nghĩa là chất độc, thậm chí tuyến cảm thụ vị đắng chát còn phát triển vượt trội hơn các tuyến cảm thụ còn lại. Do đó khi uống một loại thức uống có cùng độ ngọt và đắng thì vị đắng luôn được chúng ta cảm nhận vị đắng rõ rệt hơn.

Đa phần những người yêu trà đều pha trà theo 2 cách, đó là: công phu trà và pha kiểu phương Tây. Công phu trà là cách pha trà có nguồn gốc từ Trung Quốc, do lối pha trà như múa võ nên có tên là công phu (kungfu hay gongfu). Còn kiểu phương Tây thì quá quen thuộc và phổ biến đối với người Việt Nam. Hướng dẫn cách pha trà thái nguyên sẽ tập trung vào 2 phong cách này.

Lưu ý là pha trà có tính tuỳ biến rất cao. Thế nên hướng dẫn sau không phải là chuẩn chung, và cũng không phải là cách pha trà thái nguyên bắt buộc. Đây là cách pha mà người viết cảm thấy tối giản và dễ học theo dành cho người mới tập uống trà. Bạn nên tuỳ biến một cách pha trà thái nguyên hợp với khẩu vị của bạn nhất.

Công phu trà

cách pha trà thái nguyên

Công phu trà vốn phức tạp với nhiều bước cũng như đòi hỏi quá nhiều trà cụ. Đối với hướng dẫn này thì bạn chỉ cần chuẩn bị những thứ thật sự cần thiết sau:

– Trà xanh Thái Nguyên

– Ấm trà (có dung tích nhỏ)

– Tống trà

– Chén trà

– Phích nước

Giải thích tác dụng của từng trà cụ:

  • Ấm trà: về cơ bản thì cách pha trà kiểu công phu là dùng rất nhiều trà cho một lượng nước nhỏ. Và có thời gian ngâm trà ngắn. Thế nên đối với cách pha Công Phu thì người pha sẽ dùng ấm trà có dung tích nhỏ, khoảng chừng 100ml nếu uống một mình và trên dưới 200ml nếu nhiều người cùng uống. Thế nên yêu cầu đối với ấm trà của cách pha này là dùng ấm có dung tích nhỏ.
  • Tống trà: tống trà hay còn gọi chuyên trà thông thường là một chiếc tách lớn. Nước trà thường được rót từ ấm ra tống, rồi từ tống lại rót ra từng chén trà. Vì nếu nước trà rót thẳng từ ấm ra chén thì chắc chắn sẽ có chén đậm hơn và chén nhạt hơn. Nếu rót nước trà ra tống trước, rồi mới từ tống rót ra chén thì nước trà sẽ đều ở tất cả các chén.
  • Chén trà: chén trà dùng trong cách pha Công Phu không có yêu cầu gì đặc biệt. Bạn có thể dùng bất kỳ loại chén với kích thước hay chất liệu nào thấy vừa ý cũng được.
  • Phích nước: như đã nêu thì cách pha Công Phu bao gồm nhiều lượt nước khác nhau. Thế nên chúng ta cần nên có một nguồn nước để pha trà với nhiệt độ ổn định, và phích nước là một công cụ hữu ích để chúng ta có thể đảm bảo điều này. Tuỳ theo sức uống có thể dùng phích 500ml hay 1 lít.

Cách pha trà Thái Nguyên kiểu Công Phu còn bao gồm một số trà cụ khác cũng khá quan trọng. Nhưng để tối giản và dễ hiểu hơn cho những người mới tập uống trà, thì bạn chỉ cần những trà cụ nêu trên là đủ rồi. Sau này thì đã quen và đam mê hơn thì bạn hoàn toàn có thể tự tìm hiểu các loại trà cụ khác.

cách pha trà thái nguyên

Cách pha trà Thái Nguyên theo kiểu công phu trà:

  1. Chuẩn bị nước. Trà xanh khi pha kiểu công phu trà thì nhiệt độ tối ưu là 80°C. Thế nên nếu bạn có bếp đun điện có hiện nhiệt độ nước đun thì rất dễ lấy nhiệt độ nước theo ý muốn. Còn nếu không có bếp điện đun nước có đo nhiệt độ. Bạn hãy cứ đun sôi nước như bình thường, rồi cứ cho nước vào phích. Trước khi đổ nước trà vào ấm thì bạn cứ cho nước vào tống
  2. Cho nước vào phích. Đối với việc pha trà kiểu công phu thì phích nước rất quan trọng vì kiểu pha này bao gồm rất nhiều lượt nước. Thế nên có một nguồn nước với nhiệt độ ổn định từ phích là một việc cực kỳ quan trọng.
  3. Tráng ấm, tống, và chén. Cho một ít nước sôi vào ấm. Tráng ấm rồi lại rót vào tống. Lắc nhẹ để tráng tống rồi lại rót ra chén. Rồi từ chén lại đổ đi. Mục đích của việc này không chỉ hâm nóng dụng cụ pha, mà còn là cách làm sạch dụng cụ trước khi pha. Đây còn là cách để bạn thể hiện cho người uống trà bạn pha rằng bạn là người lịch sự và thích sạch sẽ.
  4. Cho trà vào ấm. Đối với trà xanh thì tỷ lệ trà và nước nên là 1g trà cho 20ml nước. Có nghĩa là nếu bạn có ấm 100ml thì nên dùng 5g trà, ấm 200ml thì nên dùng 10g trà. 5g trà nõn là khoảng một muỗng canh, còn trà búp là khoảng một muỗng rưỡi. Tất nhiên đây là tỷ lệ ưa thích của bản thân người viết, bạn nên gia giảm cho phù hợp.
  5. Ngửi lá trà khô. Sau khi cho trà vào ấm, bạn đậy nắp ấm lại và lắc nhẹ trong vài giây. Sau đó bạn mở nắp ấm ra và ngửi lá trà khô ở trong ấm. Lúc này bạn sẽ cảm nhận được mùi lá trà khô rõ nhất vì lòng ấm còn nóng và ẩm, giúp phân tử mùi kết tụ hơn so với khi ta ngửi trà từ trong gói. Do đó mùi lá trà khô sẽ rõ ràng hơn rất nhiều.
  6. Tráng trà. Bạn cho một ít nước ngập trà, lắc ấm nhẹ để tráng ấm. Sau đó lại tuần tự rót ra tống, rồi ra chén như bước 3. Nếu bạn dùng ấm đất thì nên đổ phần nước tráng lên ấm, việc này giúp ấm mau “lên nước” rất đẹp. Mục đích của khâu này được người yêu trà gọi là “đánh thức” trà. Vì khi lá trà khô đã thấm nước khi tráng, thì chất trà ra sẽ đều hơn. Tráng trà cũng giúp làm nóng ấm để nhiệt độ khi pha ổn định hơn. Ngoài ra thì một phần kha khá caffeine bị trôi khi tráng, giúp bớt vị đắng.
  7. Pha lượt nước đầu. Sau khi tráng trà thì bạn đổ nước đầy ấm. Rồi đợi chừng 10s rồi rót ra tống. Rồi từ tống lại rót ra chén để thưởng thức.
  8. Pha các lượt tiếp theo. Đối với các lượt tiếp theo thì bạn làm theo như bước 7. Khác là chỉ thêm 5-10s để ngâm trà.

Cách pha công phu hay pha nhanh như vậy rất thích hợp để pha trà xanh. Vì trong tất cả các thành phần hoá học của trà thì caffeine là một trong những chất tan vào nước nhanh nhất. Cho nên khi pha nhanh thì chúng ta phần nào làm giảm lượng caffeine tan trong nước, do đó giúp làm giảm vị đắng cho trà xanh Thái Nguyên.

Ngoài ra thì dùng nước 80*C trở xuống giúp hạn chế các Hydrogen liên phân tử của nước bị chia quá nhỏ. Do đó khi nước xâm nhập vào lá trà, thì thành phần có liên kết lớn như polyphenols (tạo vị đắng) cũng ít bị các phân tử nước kéo ra ngoài và tan vào nước.

Video cách pha trà kiểu Công Phu:

Cách pha kiểu Việt Nam

cách pha trà thái nguyên

Người phương Tây có lối pha trà gần giống với người Việt Nam. Lý do là chúng ta bị ảnh hưởng khá nhiều bởi văn hoá Pháp vào thời Pháp thuộc. Những đồn điền trà lớn của nước ta cũng được phát triển vào thời gian này. Thế nên cách pha trà phổ biến của chúng ta gần với phương Tây hơn là Trung Quốc.

Đối với cách pha trà Thái Nguyên kiểu phương Tây, bạn cần chuẩn bị:

– Trà xanh Thái Nguyên

– Ấm trà

– Chén trà

Cách pha trà Thái Nguyên kiểu phương Tây:

  1. Chuẩn bị nước. Trà xanh Thái Nguyên khi pha kiểu phương Tây thì nhiệt độ tối ưu cũng là nước sôi khoảng 80°C.
  2. Tráng ấm và chén. Cho một ít nước trà vào ấm, tráng thành ấm. Rót nước ra chén rồi lại tiếp tục tráng chén. Sau đó đổ phần nước này đi.
  3. Cho trà vào ấm. Đối với trà xanh pha kiểu phương Tây thì tỷ lệ trà và nước lớn hơn nhiều so với cách pha Công Phu. Tỷ lệ trà và nước cho người mới tập uống rơi vào khoảng 1g cho 100ml nước. Có nghĩa là một ấm trung bình khoảng 500ml thì dùng khoảng 5g trà là vừa đủ. Tất nhiên là tỷ lệ này bạn cũng cần nên gia giảm cho phù hợp.
  4. Tráng trà. Bạn cho một ít nước ngập trà, lắc nhẹ để tráng ấm. Rồi lại rót ra chén để tráng chén, sau đó đổ phần nước tráng đi.
  5. Pha trà. Cho nước vào đầy ấm, rồi ngâm như vậy từ 2-4 phút là có thể thưởng thức được rồi.