Mình nhớ hồi bé được ra chợ trà thì thấy các cô các chú thử trà Thái Nguyên rất đơn giản. Chỉ cần một chén sứ lớn, cho trà vào, rồi rót nước sôi. Hãm tầm 5 phút là uống thẳng từ chén luôn. Trà ngon hay không đều thể hiện ra hết. Thế là cuộc mua bán ngả giá cũng sẽ dựa trên chất lượng trà.
Sự thật là để pha trà Thái Nguyên ngon thật sự không cần cầu kỳ. Chỉ cần trà ngon với nước sôi thì khó mà pha dở được. Cách uống gốc đúng kiểu là dùng nhiều trà. Pha một bình trà đặc. Rồi thêm mấy chén con là có thứ để nhâm nhi với bạn bè xóm giềng.
Đến mãi sau này thì người chơi trà bắt đầu tiếp cận với nhiều phong cách pha trà khác nhau. Nào là pha kiểu Công Phu rồi pha lạnh bắt đầu xuất hiện. Cơ bản vẫn là trà và nước. Nhưng gia giảm lượng trà và thời gian hãm đi. Để hợp với gu mỗi người.
Cá nhân mình vẫn thích pha kiểu trà đặc truyền thống. Hay nói vui là “cắm tăm”. Vì uống vậy nó đã. Vị trà đắng xít nhưng nuốt cái là hậu ngọt. Tầm hai lần nước là thấy phê phê. Thứ hai nữa là uống kiểu này nó nhanh. Nhanh để mà còn đi làm việc khác.
Đối với mình thì việc uống trà ngon nó không nằm chính ở khâu pha. Mà là ở khâu chuẩn bị. Từ nước, trà, ấm rồi mới đến công cuộc cuối cùng là pha. Vậy nên trong bài này mình sẽ viết tuần tự từ nước đến trà, ấm, và pha là cuối cùng.
Đọc thì có thể nó sẽ dài. Nhưng bạn chỉ cần bỏ tí thời gian ra chuẩn bị trước. Thế là sẽ ra ấm trà ngon trọn vẹn hơn.
NƯỚC PHA TRÀ
Nhà mình ở gần một xã có tên là Yên Mỹ. Yên Mỹ là một trong năm xã của tỉnh Thái Nguyên nuôi được cá tầm. Vì ở nơi đây có những khe suối nhỏ chảy từ đỉnh núi Tam Đảo xuống một hồ nước lớn tự nhiên có tên là Hồ Núi Cốc.
Chính vì chất lượng nước tốt nên người dân nơi đây tận dụng nuôi cá tầm. Một con tuỳ theo cân nặng thì có giá khoảng vài triệu. Mua một con có thể đại cả họ ăn cũng được vì làm được rất nhiều món.
Quay lại chuyện nước thì nước suối của Yên Mỹ pha trà rất đỉnh. Nhà mình hay mua nước của một chú ở Yên Mỹ. Mỗi lần chú ấy chở một xe bồn tới rồi chiết sang bồn nhà mình.
Cá nhân mình thấy trước giờ pha trà ngon nhất vẫn là nước suối. Và khi sống ở thành phố thì lựa chọn thứ hai cũng rất tối ưu đó là nước tinh khiết. Nước tinh khiết là dạng nước lọc đóng chai để uống trực tiếp. Nhà sản xuất đóng cả bình lớn 20l để phục vụ cho văn phòng.
Đối với dạng trà xanh như Trà Thái Nguyên thì nước pha nó ảnh hưởng rất lớn. Dạng trà lên men như hồng trà hay ô long đen cũng yêu cầu nước tốt. Nhưng những dòng này không kén nước nhiều như trà xanh.
Đối với nước tinh khiết thì trà sẽ đậm hơn là nước suối. Đậm hơn cả về vị lẫn màu sắc. Vị trà sẽ đậm hơn, và nước trà cũng xanh hơn. Trong khi đó thì trà pha từ nước suối sẽ ngọt và bùi hơn.
Pha trà Thái Nguyên bằng nước máy cũng không tệ như nhiều người nghĩ. Nhưng chắc chắn là không bằng hai loại trên. Thua về màu, về hương và về vị. Nhưng trà pha ra cũng không phải tệ. Trừ phi bạn khó tính thì uống trà pha bằng nước máy cũng khá ổn.
Nhiệt độ nước pha trà thì đối với mình 90 độ C là vừa đủ độ. Đây là mức nhiệt độ theo mình là mức nhiệt độ “vàng” để pha phần lớn các loại trà. Từ trà xanh, hồng trà đến trà ô long. Chỉ một số dòng Ô Long Cao Sơn, nham trà, Phổ Nhĩ, các loại trà hậu lên men thì mình mới dùng nước sôi đủ 100 độ C.
Dùng nước pha trà cỡ 90 độ C theo mình là vừa đủ đậm. Nhưng nếu bạn thích uống trà theo kiểu nhẹ nhàng và thanh tao thì cứ dùng nước nhẹ hơn. Tầm 75 đến 85 độ C.
TRÀ THÁI NGUYÊN
Thời buổi bây giờ thì tìm nguồn nước tệ còn khó hơn nhiều nguồn nước tốt. Vậy nên riêng mình thì mua được đúng trà ngon là đã đi được nửa con đường thưởng thức trà ngon rồi.
Có một điều ít ai biết đó là trà nó ngon theo mùa. Nhiều loại cây trồng nó cũng như vậy. Như bắp cải nhà mình trồng mùa lạnh thì nó dẻo với ngọt. Nóng một tí là đắng ngay. Đơn giản như bắp cải mà còn vậy. Huống chi là cây trà
Trà ngon hay không là phần lớn dựa vào thiên nhiên. Người làm trà giỏi là người biết theo dõi thời tiết trước đã. Rồi mới tính đến chuyện làm trà giỏi kinh nghiệm hay không. Chủ yếu là ông trời thuận ý mình trước đã.
Trà xanh Thái Nguyên ngon nhất là hái và làm tầm sau khi nghỉ Tết khoảng 3-4 tuần. Lúc này trời lạnh mưa phùn lấm tấm. Cây trà được chặt cành trước diệp Tết. Đúng lúc thời tiết đẹp sẽ đua nhau đâm chồi non. Người làm trà thu hái đám lá non này làm thành trà. Phải nói là ngon tuyệt đỉnh.
Lứa thứ hai tầm tháng 4 Dương Lịch cũng ổn. Nhưng tất nhiên là sẽ không bằng lứa đầu tiên này.
Vậy nên nếu muốn mua đúng trà ngon thì bạn nên theo dõi người làm trà. Như bạn có thể kết bạn mình qua Facebook hoặc Zalo. Cứ vào vụ là mình đều có thông báo cho khách hàng biết. Trà vừa xao bạn mua uống liền thì bao ngon.
Đến mùa thu thì trà sẽ có vụ thu đông. Trà đợt này thường đậm và ít ngọt hơn vụ trà xuân. Nhiều người có gu đậm thường sẽ thích vụ trà này hơn là vụ xuân. Vì trà vừa đậm, uống nhanh phê hơn mà còn dai nước nữa.
Giá trà thì tuỳ theo phân hạng. Dòng hảo hạng thì có Trà Đinh hoặc Đinh Nõn. Rồi đến Trà Nõn Tôm và Trà Móc Câu. Nếu uống kiểu ngon vừa và không đòi hỏi nhiều thì cỡ 300 đến 400 nghìn cho một kg trà là đủ rồi.
Mặc dù mình dòng hảo hạng thì mình sẽ có lợi nhuận cao hơn. Nhưng đối với khách hàng thì mình vẫn cứ hay khuyên cỡ tầm giá trên là phù hợp với đa số.
ẤM TRÀ
Dòng trà xanh kén nước. nhưng bù lại ít kén ấm. Tức là bạn có thể dùng bất kỳ loại ấm nào để pha trà cũng được. Ấm thuỷ tinh, ấm sứ hay ấm đất đều ổn. Vừa rẻ vừa hợp thì có dòng ấm sứ hay bán ở chợ. Bạn chịu khó lựa chiếc nào có thành ấm dày và nắp khít là được.
Nếu có điều kiện thì có thể dùng ấm tử sa. Dòng này thì vừa đẹp vừa sang. Cá nhân mình thì mình cũng dùng ấm tử sa để pha dòng trà Thái Nguyên. Nhưng nói thật thì nó cũng không quá khác biệt nhiều.
Dòng ấm tử sa thì sẽ hợp pha với trà Phổ Nhĩ hay trà Ô Long hơn. Những dòng cần ấm giữ nhiệt tốt và ổn định. Còn trà xanh thì bạn pha bằng ấm sứ bình thường thì cũng rất tốt rồi.
CÁCH PHA TRÀ THÁI NGUYÊN
Pha kiểu “cắm tăm”
Đây là kiểu pha của những anh những bác cực kỳ nghiện trà. Trà “cắm tăm” là kiểu pha trà dùng nhiều trà. Đến lúc hãm thì lá trà nở kín hết lòng ấm. Cắm chiếc tăm vào là chiếc tăm đứng yên luôn. Vì lượng trà quá nhiều và quá dày.
Ngày trước thì mình rất ít khi uống kiểu này. Vì khó uống và rót ruột. Nhưng dần dần “đô” càng mạnh. Uống thêm cả espresso kiểu Ý này kia. Thì lại thấy kiểu uống này khá hay. Vì nó đậm và đỡ ngán.
Để pha kiểu trà “cắm tăm” này thì bạn cần dùng nhiều trà. Như mình độc ẩm một chiếc ấm khoảng 150ml thì dùng cỡ 8-10g trà. Hãm tầm 2 phút là rót nước đầu. Các nước tiếp theo thì cộng dồn thêm 1 phút.
Pha kiểu này thì cỡ chừng 3-4 nước là nhạt trà. Một buổi sáng uống cỡ 400 đến 500ml nước trà là vừa đủ. Không quá ngán.
Pha kiểu Công Phu
Công Phu Trà là cách trà kiểu Triều Châu. Nếu đúng kiểu Triều Châu thì họ cũng dùng nhiều trà và hãm lâu như kiểu “cắm tăm” ở trên. Nhưng sau này khi phổ biến thì cách pha này lại được thay đổi để nhẹ trà và dễ uống hơn.
Dùng cỡ 5-7g trà cho ấm có dung tích khoảng 150ml. Nước pha cỡ 80 độ C. Rồi khi pha thì pha kiểu “lướt”. Nước đầu thì cỡ 10s. Các nước sau thì cộng đòn vào tầm 5s. Pha cho đến khi nhạt trà thì thôi.
Đối với cách pha này thì nước trà rất nhẹ. Nổi trội nhất là vị ngọt và vị bùi. Đắng cũng thoáng qua mà thôi. Nhược điểm là hậu bị yếu. Uống khó thấy hậu.
Cách pha này thích hợp cho những người có gu trà nhẹ và sợ đắng. Hoặc đang tập uống trà xanh.
Pha lạnh
Pha lạnh trà là cách pha được ảnh hưởng bởi phong trào “Cold Brew” từ cà phê. Cà phê cold brew được pha bằng cách trộn bột cà phê với nước, rồi sau đó để vào tủ lạnh tầm 6 đến 8 tiếng.
Cách pha này ra đời ở Kyoto – Nhật Bản vào khoảng thế kỷ 17. Với cách pha này thì cà phê đỡ chua và đỡ đắng hơn. Vị ngọt và dễ uống hơn.
Đối với dạng trà xanh Thái Nguyên thì chúng ta cũng có thể áp dụng cách pha này. Ưu điểm là nước trà ngọt nhiều. Thêm đá nữa thì uống giải khát rất đã. Nhược điểm là nước trà ít bùi béo hơn hẳn khi pha nóng.