Tag Archives: caffeine

Say trà: tại sao chúng ta lại bị ‘say’ khi uống trà?

trà, trà thái nguyên, bình trà, ấm trà, pha trà, uống trà, trà bắc, say trà

Khi nói đến “say xỉn” thì chúng ta thường hay liên tưởng đến những loại thức uống có cồn như bia rượu, nhưng khi quen biết nhiều người có sở thích uống trà thì có lúc bạn sẽ nghe đến cụm từ “say trà”.

Say trà là là lúc chúng ta có cảm giác hưng phấn và thư giãn khi uống trà; nhưng đôi khi lại đi kèm với những phản ứng không hay như tim đập nhanh, run rẩy, đổ mồ hôi lạnh, buồn nôn, thậm chí là nhức mỏi xương khớp.

SAY TRÀ LÀ GÌ?

Say trà là không phải là hiện tượng hiếm gặp và đã được ghi nhận trong văn thư cổ với tên gọi là “trà tuý”[茶醉], kể cả những người uống trà lâu năm cũng dễ mắc phải.

Nếu uống trà mà gặp phải trường hợp mà gặp phải hiện tượng tê hay run tay chân, bụng thắt và buồn nôn, run rẩy thì thường là do chúng ta uống trà vào lúc đói hay uống quá nhiều trà. Khi đang đói bụng thì chính là lúc đường huyết trong cơ thể đang thấp, mà lại uống trà nữa thì sẽ dễ dẫn đến tình trạng hạ đường huyết gây ra những hiện tượng nêu trên, nhất là ở những người có huyết áp thấp.

say trà

Cho nên đối với nhiều nền văn hoá thì khi mời trà họ hay mời kèm theo đồ ngọt, vừa là để ăn kèm vừa một phần là chất đường trong đồ ngọt giúp tăng đường huyết. Đôi khi dù không đói nhưng uống quá nhiều trà cũng sẽ say.

Cảm giác say trà mà chúng ta cũng dễ gặp phải đó chính là cảm giác thư giãn, hưng phấn, thậm chí là lâng lâng khi uống trà. Nhất là trà càng ngon càng cao cấp thì lại dễ gặp phải. Giải thích theo kiểu “kiếm hiệp” thì trà ngon là do trồng ở nơi phong thuỷ tốt, hấp thụ tinh khí của đất trời nên có chứa nhiều “trà khí”.

Khi uống trà thì chúng ta hấp thụ tinh khí này vào cơ thể nên uống trà cũng là lúc cơ thể cảm thấy khoan khoái và thư giãn nhất. Còn giải thích theo kiểu khoa học hơn thì các loại trà cao cấp thường sẽ có nhiều “chất” hơn, mà những chất làm chúng ta bị say trà đó chính là: caffeine, theophylline, theobromine và L-theanine.

  • Caffeine: caffeine có thể nói là hoạt chất thần kinh được hấp thụ nhiều nhất thế giới thông qua các loại cà phê, trà và nước tăng lực. Trà không có chứa nhiều caffeine giống như cà phê nhưng lượng caffeine trong trà cũng không hề thấp, khoảng 30-50mg trong trà xanh và cao hơn một chút đối với trà ô long và trà đen. Caffeine giúp ức chế sự sản sinh của chất dẫn truyền thần kinh Adenosine, Adenosine thường được sản sinh nhiều vào cuối ngày tạo cảm giác mệt mỏi và buồn ngủ. Do đó khi uống những loại thức uống có chứa nhiều caffeine chúng ta thường có cảm giác tỉnh táo và hưng phấn.
  • Theophylline và theobromine: đều là một dạng hợp chất hữu cơ thuộc nhóm Xanthines. Cả 2 chất này có tác dụng làm thư giãn cơ bắp, điều hoà nhịp tim và nhịp thở, giảm huyết áp, điều hòa máu lưu thông trong cơ thể nên khi uống trà chúng ta hay có cảm giác khoan khoái và thư giãn là vậy.
  • L-theanine: là một dạng amino acid tìm thấy nhiều ở cây trà. Phân tử của L-theanine rất nhỏ nên khi uống vào thì loại amino acid này sẽ hấp thụ trực tiếp vào não. L-theanine thúc đẩy não bộ tạo ra một dạng sóng não Alpha, loại sóng não này giúp chúng ta có cảm giác thư thái và tỉnh táo. Ngoài ra L-theanine còn thúc đẩy sự hình thành của GABA và dopamine. Cả hai đều là chất truyền dẫn thần kinh, GABA thì giúp giảm stress và căng thẳng còn dopamine tạo cảm giác “nghiện” hay “thèm muốn”.

Say trà: tại sao chúng ta lại bị 'say' khi uống trà? 1

Một trong những tác nhân làm nên trà ngon đó là thời gian mà cây trà “nghỉ ngơi”, thường thì để làm ra trà cao cấp thì người làm trà sẽ không hái trong vòng ít nhất một tháng để cây trà có thời gian để tích tụ đủ dưỡng chất. Do đó những loại trà ngon và cao cấp không chỉ gây nghiện ở bởi hương vị mà còn chứa nhiều dưỡng chất khiến chúng ta dễ “say”.

CÁCH CHỮA SAY TRÀ

Để giảm say trà cũng rất đơn giản. Chỉ cần bạn làm theo những cách sau:

Ăn kẹo ngọt

Trong kẹo ngọt có chứa nhiều đường. Và đường chính là một trong những loại thực phẩm giúp làm tăng lượng đường trong máu. Qua đó làm giảm các triệu chứng khi bạn say trà.

Uống nước dừa

Để trị say trà thì bạn cần nên uống nhiều nước. Để tống các thành phần làm bạn say ra ngoài qua đường tiểu tiện. Nhưng có một loại nước tốt hơn nước lọc đó là nước dừa.

Trong nước dừa có chứa nhiều chất điện giải. Thậm chí còn nhiều hơn nhiều loại nước đóng chai quảng cáo đầy rẫy trên TV. Chỉ cần cố gắng uống hết một trái dừa là bạn sẽ thấy dễ chịu hơ rất nhiều.

Uống trà gừng

Trà gừng là thức uống hữu hiệu giúp chữa những triệu chứng liên quan đến đường ruột. Chóng mặt hay buồn nôn không hẳn là triệu chứng của đầu. Mà có thể đến từ đường ruột.

Bạn chỉ cần cắt vài lát gừng mỏng. Rồi pha chung với nước sôi. Để dễ uống hơn thì thêm vài thìa mật ong là được.

CÁCH TRÁNH SAY TRÀ

Để tránh say trà thì bạn cần lưu ý những vấn đề sau:

  • Không uống trà lúc bụng đói
  • Ăn kèm đồ ngọt khi uống trà
  • Không pha trà quá đậm

Tại sao uống trà lại bị đau bụng? Và cách phòng tránh

uống trà, tách trà, hồng trà, lục trà, trà xanh, trà đen

Uống trà là một thói quen tốt cho sức khoẻ. Tuy nhiên có một số người lại bị đau bụng mỗi khi họ uống trà. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến đau bụng khi uống trà. Trong bài viết này Danh Trà sẽ nêu một số nguyên nhân hay gặp. Và có thể bạn sẽ tìm ra được lý do dẫn đến việc bạn hay bị đau bụng khi uống trà.

Bạn bị dị ứng với caffeine

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng đau bụng khi uống trà là do bạn dị ứng với caffeine. Caffeine là một thành phần có nhiều trong trà và cà phê. Thành phần này giúp đầu óc chúng ta tỉnh táo và tập trung hơn. Thế nên đối với nhiều người thì một buổi sáng phải bắt đầu với một tách trà hay cà phê.

Tuy nhiên, caffeine cũng góp phần kích thích sự sản xuất acid của đường tiêu hoá. Và gây nên những hiện tượng như đau bụng, buồn nôn và thậm chí là cả tiêu chảy nữa. Đối với những người có hệ tiêu hoá tốt thì việc hấp thụ một lượng caffeine vừa phải là điều hết sức bình thường. Nhưng đối với một số người nhạy cảm thì chỉ cần một lượng caffeine lớn một chút là họ có thể bị đau bụng, tim đập nhanh và chóng mặt nữa.

Để hết bị đau bụng khi uống trà thì bạn phải giảm lượng caffeine có trong trà. Bạn có thể tráng trà để giảm lượng caffeine có trong lá trà. Tráng trà quá trình mà bạn cho lá trà khô vào ấm. Rồi cho một ít nước vừa ngập lá trà. Sau đó bạn đổ nước này đi rồi mới bắt đầu pha trà thì gọi là tráng trà. Caffeine là thành phần tan nhanh trong nước nên khi tráng trà thì bạn có thể giảm một lượng đáng kể caffeine có trong trà.

Một trong những cách nữa để giảm lượng caffeine có trong trà là rút ngắn thời gian ngâm trà lại. Như một số loại trà túi lọc thì họ có gợi ý thời gian ngâm trà trong bao lâu. Ví dụ như hồng trà túi lọc có thể là 3-4 phút. Nhưng một số người lại để đến 10 phút thì lượng caffeine hoà tan vào trong trà rất nhiều.

Trà có chất lượng không đảm bảo

Vì lợi nhuận nên có thể có một số quán cà phê hay trà sữa sử dụng nguyên liệu không đảm bảo. Trà có chất lượng kém là loại trà không có nguồn gốc rõ ràng. Và nguy hiểm hơn là còn sót dư lượng thuốc trừ sâu ở trong trà. Thuốc trừ sâu là chất độc nên có thể gây nhiều triệu chứng như chóng mặt, nhức đầu, buồn nôn, đau bụng, lạnh tay chân, tức ngực, khó thở, mỏi khắp người… Thế nên khi gặp phải những triệu chứng trên thì bạn phải nên cẩn thận. Nếu sau vài tiếng mà triệu chứng vẫn không thuyên giảm thì phải đi bệnh viện ngay lập tức.

Tuy nhiên bạn cũng cần lưu ý là đôi khi ‘say trà‘ cũng có một số triệu chứng tương tự. Chẳng hạn như buồn nôn, cảm giác lâng lâng, hơi khó chịu ở bụng. Nếu chỉ là say trà đơn thuần thì không cần phải quá lo lắng. Chỉ là do bạn uống quá nhiều trà, trà quá ‘mạnh, hay bạn mới tập uống trà nên cơ thể còn chưa thích ứng kịp. Sau vài tiếng là bạn sẽ hết ‘say’ và các triệu chứng này sẽ biến mất hoàn toàn.

Bạn có vấn đề về đường ruột

Đôi khi bạn bị đau bụng khi uống trà không phải do trà. Mà là do bản thân bạn có vấn đề về đường ruột. Bên cạnh caffeine thì trà cũng có một số thành phần khác cũng có tác động lên ruột, như tannin chẳng hạn. Ngoài ra thì trà cũng có tính acid nhẹ. Nên cũng có thể ít nhiều gây cảm giác khó chịu nếu đường ruột của bạn yếu.

Nếu có vấn đề về đường ruột thì bạn cần phải khám ngay với bác sĩ. Để tìm hiểu xem loại thực phẩm và thức uống nào nên ăn và nên kiêng cữ. Nếu là người nghiện trà và bắt buộc phải uống trà hàng ngày thì cũng có nhiều cách để hạn chế ảnh hưởng đường ruột.

Thứ nhất là bạn nên đổi sang các loại trà cao cấp hơn. Chẳng hạn như trà xanh (lục trà) cao cấp thường được làm từ lá trà non. Thế nên thành phần caffeine và tannin cũng thấp hơn các loại trà được làm từ lá trà già. Trà chất lượng cao cũng thường đến từ những vùng trà có tiếng. Như trà xanh thì nên dùng trà đến từ vùng trà Thái Nguyên. Thứ hai là bạn nên đổi loại trà. Chẳng hạn như hồng trà thường thì sẽ ‘dễ chịu’ với ruột hơn so với trà xanh. Vì hồng trà thường sẽ hỗ trợ một số vi khuẩn ‘tốt’ trong ruột phát triển. Đồng thời hạn chế một số nhóm vi khuẩn ‘xấu’.

Tại sao uống trà lại bị mất ngủ?

trà, tách trà, trà thảo mộc

Uống trà bị mất ngủ là hiện tượng hay gặp ở rất nhiều người. Thế nên nếu bạn trằn trọc trên giường do uống trà trước khi ngủ thì cũng không cần quá lo lắng. Vì đây là một hiện tượng hết sức bình thường.

Trà là một loại thức uống có những tác động ngược nhau lên giấc ngủ. Trong trà có theanine, đây là một thành phần hóa học tạo cảm giác thư giãn và hưng phấn. Thế nên đối với một số người thì uống trà lại khiến họ buồn ngủ. Thế nhưng trà lại chứa một thành phần khác là caffeine, đây là thành phần giúp tỉnh táo và tập trung.

Caffeine là một dạng chất thần kinh được tiêu thụ nhiều nhất thế giới. Đây là thành phần hóa học được tìm thấy phổ biến nhất là ở cà phê. Thế nên một tách cà phê vào mỗi sáng là một phần không thể thiếu của nhiều người. Và caffeine cũng được tìm thấy nhiều ở trà nữa.

Có một điều bạn cần nên biết là không phải loại trà nào cũng có caffeine. Chỉ những loại trà được làm từ cây trà, có tên khoa học là Camellia Sinensis, thì mới có chứa caffeine. Còn những loại trà thuộc nhóm thảo dược như trà hoa cúc, trà cung đình hay nhiều loại cây thảo mộc thì không hề có thành phần này.

Caffeine trong trà gây mất ngủ ra sao?

Caffeine là một thành phần rất dễ tan vào nước. Thế nên khi bạn pha trà thì khoảng 80% thành phần caffeine từ trong lá trà sẽ hòa vào nước trà. Như đã nói ở trên thì caffeine sẽ khiến bạn tỉnh táo, tập trung và có cả hưng phấn nữa.

Trong não của chúng ta có một thành phần gọi là adenosine. Ngay từ khi chúng ta thức dậy thì não đã bắt đầu tiết ra adenosine. Sau một ngày học tập hay làm việc mệt mỏi thì nồng độ adenosine sẽ cao hơn vào buổi sáng. Khi adenosine lên đến một mức độ nhất định thì các cơ quan cảm thụ adenosine sẽ giúp não phát tín hiệu khiến cơ thể mệt mỏi và buồn ngủ. Thế là chúng ta cần phải nghỉ ngơi bằng cách ngủ. Do adenosine xuất hiện từ lúc bạn ngủ dậy cho đến lúc ngủ, thế nên càng về cuối ngày thì adenosine càng nhiều hơn, và chúng ta lại càng thấy buồn ngủ khi càng về cuối ngày.

Có một điều đặc biệt là phân tử caffeine lại có cấu tạo y hệt adenosine. Giống như hai anh em sinh đôi giống hệt nhau vậy. Việc này khiến các cơ quan cảm thụ ở não ‘nhẫm lẫn’ giữa caffeine và adenosine. Khi caffeine gắn vào các cơ quan cảm thụ, thay vì làm giảm hoạt động của tế bào như adenosine, thì caffeine lại không làm điều này. Thế nên não chúng ta cũng bị ‘đánh lừa’ là cơ thể không cần nghỉ ngơi, thế là chúng ta vẫn tỉnh táo dù là vào cuối ngày.

trà đen, trà đá, trà pha lạnh
Pha trà lạnh là một trong những cách để giảm hàm lượng caffeine có trong trà.

Trong trà có bao nhiêu caffeine?

Tùy theo chất lượng và loại trà thì thành phần caffeine có thể dao động giữa 20 và 60mg cho mỗi 5g trà. Theo quan niệm chung thì trà càng lên men như trà đen chẳng hạn, thì lại càng nhiều caffeine. Tuy nhiên sự thật là tất cả các loại trà có hàm lượng caffeine gần tương đương nhau. Có một yếu tố ảnh hưởng đến hàm lượng caffeine trong trà là loại lá. Trà được làm từ lá càng già thì lại càng nhiều caffeine. Và ngược lại thì lá càng non thì lại càng ít caffeine.

Ngoài độ già của lá thì loại hình thành phẩm của trà cũng ảnh hưởng đến hàm lượng caffeine trong nước trà. Trà túi lọc thường sẽ có hàm lượng caffeine nhiều hơn trà nguyên lá. Vì trà túi lọc chứa lá trà đã được nghiền nát, thế nên caffeine cũng dễ thoát ra ngoài hơn.

Hạn chế mất ngủ khi uống trà vào buổi tối

Nếu bạn là người nhạy cảm với caffeine thì không nên uống trà vào buổi tối. Nhưng có một cách để giảm hàm lượng caffeine có trong trà. Đó là  tráng trà, sử dụng ít trà hơn khi pha, dùng nước có nhiệt độ thấp, và ngâm trong thời gian ngắn hơn.

Khi pha trà thì caffeine là một trong những thành phần nhanh tan vào nước nhất, thế nên bước tráng trà ngoài việc giúp ‘đánh thức’ trà thì còn giúp loại bỏ khá nhiều caffeine.

Trà pha nước càng sôi và ngâm càng lâu thì lại càng nhiều caffeine. Một số loại trà như trà xanh chẳng hạn, thì bạn cũng không nhất thiết phải pha trà thật sôi. Chỉ cần nước khoảng 80 độ C là đủ. Vì caffeine là thành phần có ái lực cao, thế nên dùng nước không quá sôi giúp hạn chế caffeine thoát ra ngoài. Pha trà xanh ở nhiệt độ thấp hơn cũng giúp trà có vị ngon hơn, vì caffeine có vị đắng, cho nên càng ít caffeine thì trà càng ít đắng.

Ngoài ra bạn cũng có thể chọn cách pha lạnh trà. Hàm lượng caffeine sẽ bị giảm đi từ 1/3 đến một nửa khi pha lạnh. Pha lạnh trà cũng rất đơn giản, bạn chỉ cần cho lá trà vào bình nước, cho vào tủ lạnh chừng vài giờ là bạn sẽ có trà lạnh uống rất mát. Thích hợp cho những ngày hè nóng nực.

Bạn có thích uống Trà Thái Nguyên? Vậy bạn có thể tìm hiểu thật đầy đủ về Trà Thái Nguyên tại đây

Hoặc mua trà Thái Nguyên do chúng tôi tự trồng và chế biến tại đây. Chúng tôi đã có truyền thống gia đình cha truyền con nối hơn 80 năm trong nghề trà.