Matcha

CÁCH PHÂN BIỆT MATCHA VÀ BỘT TRÀ XANH THÔNG THƯỜNG

Về ngữ nghĩa, matcha nghĩa là “mạt trà”, tức bột trà xanh. Tuy nhiên, ở Nhật thì hai loại này được phân biệt rõ ràng:

Matcha được xay từ lá trà gọi là “tencha”. Đây là lá trà được che nắng 3-4 tuần trước khi hái, hấp-thổi-sấy xong, thì loại bỏ gân lá. Tencha được trữ trong kho lạnh, và đem đi xay thành matcha mỗi khi có đơn hàng.

Bột trà xanh thường được xay từ Sencha hoặc Gyokuro:

• Sencha: lá không che nắng, nên màu xanh vàng nhạt, vị chát hơn, và bột thô hơn (xay bi sứ/phản lực), thường dùng để làm bánh hoặc trộn với đường làm trà uống liền.
• Gyokuro: lá được che nắng như tencha, nên màu xanh đậm và hương thơm hơn sencha, nhưng vẫn còn gân lá, nên cho dù xay bằng cối đã thì vẫn hơi lợn cợn và không mịn bằng matcha. Bột gyokuro thì có chất trà gần như là matcha. Giá thì dễ tiếp cận hơn matcha một chút.

CÁC PHÂN HẠNG BỘT MATCHA BẠN CẦN BIẾT

Matcha có cách phân biệt phổ biến, đó là: Matcha Ceremonial và Matcha Culinary. Hiểu nôm na thì ceremonial là dòng “nghi lễ” đùng để thưởng thức và trà đạo. Còn culinary là “nấu nướng”, tức là làm thành đồ ngọt. Tuy nhiên, không có một bộ quy ước chung bắt buộc nào cho việc 2 từ này. Nên đôi khi ai thích đặt sao thì đặt, tức là matcha không “xịn” lắm vẫn gọi là ceremonial bình thường.

Ở Nhật thì họ gần như là không dùng 2 từ này. Mà họ hay gọi theo mục đích sử dụng:

• Koicha (trà đặc): matcha được sử dụng để pha thành trà đặc trong nghi lễ trà đạo. Matcha dùng để pha koicha thường có chất lượng thượng hạng. Thường sẽ hái vụ xuân đầu tiên, giống trà quý (Asahi, Saemidori, Tsuyuhikari), xay cối đá. Trong nhóm này thì còn có những phân hạng đỉnh cao như: thi đấu, hái tay, hay phủ rơm (honzu).
• Usucha (trà loãng): matcha được sử dụng để pha thành trà loãng trong nghi lễ trà đạo. Matcha dùng để pha usucha thường có chất lượng cao cấp. Thường sẽ hái vụ xuân đầu tiên hay thứ hai, giống trà quý hay phổ biến (Okumidori, Yabukita), xay cối đá.