Category Archives: Văn Hoá Trà

Trà thực tế ảo: tại sao lại đi mô phỏng việc uống trà?

trà, trà thái nguyên, chè thái nguyên, chè tân cương

Nếu bạn là người dành chút thời gian đọc tin công nghệ, thì bạn có thể đã biết rằng một xong những xu hướng công nghệ ‘hot’ nhất hiện nay đó là ‘thực tế ảo’. Thực tế ảo là công nghệ tạo ra một môi trường ảo với hình ảnh, âm thanh và cả tương tác nữa. Thực tế ảo cố gắng mô phỏng thực tế một cách chính xác nhất có thể nên chúng ta mới có cụm từ là ‘thực tế’ nhưng lại ‘ảo’. Vậy hai thứ hoàn toàn tách biệt là trà và thực tế ảo lại liên quan ra sao?

Để tương tác với thực tế ảo thì hầu hết những công ty lớn về lĩnh vực này đều sử dụng một công cụ đó là kính thực tế ảo. Nhiều người sẽ nghĩ rằng kính thực tế ảo cũng giống như đeo một cái TV lên mặt. Nhưng thực tế thì TV chỉ là hình ảnh 2 chiều, còn khi đeo kính thực tế ảo thì bạn sẽ nhìn ra được bốn phương tám hướng. Nếu thực tế ảo đang mô phỏng một vùng quê chẳng hạn, thì bạn có thể nhìn thấy những cánh đồng cỏ xa tắp, ngước nhìn lên sẽ thấy bầu trời xanh và những đám mây hờ hững trôi. Tuy nhiên kính thực tế ảo chỉ có thể mộ phỏng 2 giác quan của chúng ta là nhìn (thị giác) và nghe (thính giác) mà thôi. Vậy còn những giác quan khác thì sao?

Một công ty của Nhật hiện đang tập trung nghiên cứu một giác quan rất khó để công nghệ hiện tại có thể mô phỏng, đó là xúc giác. Xúc giác nói một cách đơn giản là khả năng cảm nhận chúng ta bằng cách tiếp xúc các bộ phận của cơ thể với sự vật khác. Khi chạm vào một vật gì đó thì không cần dùng các giác quan khác, chúng ta có thể hình dung vật liệu đó làm bằng gì, hình dáng ra sao, nóng hay lạnh… Đây chính là điều mà công ty ALPS đang cố gắng mô phỏng.

Trà thực tế ảo: tại sao lại đi mô phỏng việc uống trà? 1

ALPS tạo ra một thiết bị có hình dạng giống như một cốc trà ảo. Mà khi người thực nghiệm cầm cốc trà này, họ có thể cảm nhận được mình đang cầm một chiếc cốc thực sự. Khi màn hình hiện lên hình ảnh nước đang rót từ từ vào cốc trà, người thực nghiệm có thể cảm nhận cốc trà nặng từ từ do nước đang từ từ rót vào. Nếu màn hình hiện lên rằng trà nóng đang rót, thì tay người thực nghiệm cũng sẽ cảm nhận được chiếc ly trong tay mình đang nóng dần lên. Khi cốc trà ảo bị nghiêng sang một bên, bạn còn có thể cảm nhận được việc nước bị nghiêng và sắp như đổ ra ngoài. Và những cảm giác này rất thật, giống như chúng ta cầm cốc trà thật vậy!

Bạn sẽ tử hỏi là: Tại sao lại mất công như vậy? Khi hết chuyện để nghiên cứu mà lại đi nghiên cứu mô phỏng một cốc trà. Nghe có vẻ rỗi hơi, nhưng đây là một trong những bước đầu tiên của việc ảo hoá tất cả những giác quan của con người. Kính thực tế ảo đã cực kỳ thành công trong việc mô phỏng 2 giác quan dễ mô phỏng nhất là: nhìn và nghe. Và bây giờ các nhà khoa học đang cố gắng tập trung vào những giác quan còn lại. Biết đâu có lúc chúng ta lại được nếm trà ảo?

Bạn có thể sẽ cảm thấy ‘ghê rợn’ với một tương lai quá ‘ảo’ như vậy. Trong khi những thứ rất ‘thật’ đang hiện diện xung quanh. Sự thật là thực tế ảo sẽ có tính ứng dụng rất cao trong giáo dục, y tế, giải trí, khoa học và cả quốc phòng nữa. Chẳng ai biết tương lai nhân loại sẽ hướng về đâu, thôi bây giờ cứ làm ấm trà đã…

Theo Engadget

Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản

Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 2

Chùm ảnh về hoạt động trồng và chế biến biến trà ở Shidzuoka (Nhật Bản) vào đầu thế kỷ 20 được thực hiện bởi nhiếp ảnh gia Nobukuni Enami (1859-1929). Ảnh được Presbyterian Archives Research Centre New Zealand phục dựng và đăng trên Flickr.

Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 3
Thu hái trà

Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 4

Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 5
Nghỉ gỉai lao
Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 6
Sau một ngày làm việc
Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 7
Vò và làm héo trà
Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 8
Trả tiền nhân công theo cân nặng trà
Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 9
Chợ trà
Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 10
Sàng sảy để loại cọng và trà nát
Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 11
Phân loại trà
Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 12
Xao trà bằng chảo
Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 13
Tiếp tục phân loại bằng máy
Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 14
Xao trà bằng máy

Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 15

Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 16
Nhặt bỏ cọng trà
Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 17
Đóng gói

Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 18

Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 19

Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 20
Đóng thùng trước khi vận chuyển
Chùm ảnh xưa về trà Nhật Bản 21
Chuyển hàng lên tàu

Trà được du nhập vào Nhật Bản từ Trung Quốc vào thế kỷ thứ 9 bởi một nhà sư tên là Kukai, và bắt đầu trở nên phổ biến ở quốc gia mặt trời mọc vào thế kỷ 13. Với việc mở cửa hội nhập vào thế kỷ 19 đã giúp những cánh trà Nhật Bản đến được với những khách hàng phương Tây lần đầu tiên vào năm 1859. Vào những năm 1870s thì mặt hàng xuất khẩu chính của Nhật Bản là than, lụa và trà. 85% lượng trà xuất khẩu là trà xanh, và 68% số trà này được nhập khẩu vào Mỹ. Nhật Bản cũng có sản xuất trà ô long và trà đen vào thời gian này nhưng không nhiều. Trong giai đoạn này thì giới võ sĩ Samurai bị mất hết quyền lực nên được chính quyền giao đất và cây giống để canh tác trà nhưng thất bại. Trong khi đó thì những người chèo đò ở Shizuoka, cũng mất hết việc làm vì hệ thống cầu đường được đầu tư mạnh, chuyển sang làm trà thì lại gặt hái nhiều thành công. Bộ ảnh trên ghi lại hoạt động của những người làm trà ở Shizuoka vào thời gian này.

(Trích “Japanese Green Tea: An American Beverage in the Late Nineteenth Century” của Robert I. Hellyer)

 

Trà Phổ Nhĩ: hướng đầu tư của doanh nhân trẻ Malaysia

trà phổ nhĩ

Malaysia có cộng đồng người Hoa lớn nên không ngạc nhiên khi các sản phẩm trà và trà cụ của Trung Quốc được ưa chuộng tại quốc gia này, trong đó có trà Phổ Nhĩ. Trà Phổ Nhĩ là loại trà thường được làm từ lá của những cây cổ thụ mọc ở tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) hay vùng Tây Bắc của Việt Nam. Khác với những loại trà khác thì trà Phổ Nhĩ thường được đóng thành bánh trà và có quá trình lên men liên tục lên đến hàng chục năm, nên đối với loại trà này thì càng để lâu thì càng thơm ngon và càng đắt giá. Những bánh trà Phổ Nhĩ làm từ lá cây trà cổ trên dưới 500 năm tuổi và có thời gian lên men vài chục năm có thể đắt như vàng. Trà vốn đã có giá cao, để càng lâu lại càng đắt nên nhiều bạn trẻ ở Malaysia đã đầu từ vào loại trà này.

Trong vòng 5 năm qua, việc kinh doanh trà Phổ Nhĩ đã thu hút nhiều doanh nhân trẻ có độ tuổi dưới 40 vì tỷ suất hoàn vốn khá cao và ổn định, rơi vào khoảng 10-15% mỗi năm. (Ví dụ là vốn đầu tư ban đầu 10 đồng thì doanh thu năm đầu là 11-11.5 đồng và cứ tăng dần từng năm).

Những vùng trà Phổ Nhĩ nổi tiếng nhất có thể kể đến như Lão Ban Chương (được xếp là đứng đầu về Phổ Nhĩ sống) và núi Dị Võ thuộc khu tự trị dân tộc Thái Tây Song Bản Nạp của tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Bánh trà Phổ Nhĩ nặng 357g đến từ những vùng này có giá từ 2 cho đến 11 triệu đồng một bánh tuỳ theo chất lượng. Trong khi khoảng 2007  và trước đó thì những bánh trà này chỉ có giá từ 1 cho đến 1.5 triệu đồng.

Còn trà đến từ những vùng ít tiếng tăm hơn một chút như núi Nan Noạ, Cảnh Mại, Lão Man Nga hay Mãnh Tống (thuộc vùng trà cổ thụ danh tiếng Mãnh Hải) cũng nằm trong khu tự trị dân tộc Thái Tây Song Bản Nạp thì có giá hiện thời là 2 đến 4 triệu cho một bánh 357g, trong khi đó giá vào năm 2007 chỉ là khoảng 450 nghìn đồng.

trà phổ nhĩ
Kệ trà Phổ Nhĩ. Ảnh: thestar.com.my

Giá trà không rẻ nhưng khi số với những nghành nghề khác ở Malaysia thì việc kinh doanh trà Phổ Nhĩ không đòi hỏi quá nhiều vốn ban đầu. Để kinh doanh trà Phổ Nhĩ thì vốn đầu tư ban đầu cần khoảng 300.000 ringgit (khoảng 1.5 tỷ đồng), trong đó khoảng 200.000 ringgit (1 tỷ) là dùng để thu mua trà còn số tiền còn lại được dùng để đầu tư vào cửa hàng cũng như các nội thất khác. (Lưu ý là đang nói về Malaysia, quốc gia có thu nhập đầu người gấp 5 lần Việt Nam) Trong khi đó vào khoảng 10 năm trước thì chỉ cần khoảng 200.000 ringgit (1 tỷ đồng) là đủ chi phí cho tất cả, bao gồm trà lẫn cửa hàng và nhiều chi phí khác.

Ngoài vốn nhẹ, các bạn trẻ còn bị thu hút vào việc kinh doanh trà Phổ Nhĩ vì việc thu mua trà có thể thực hiện qua mạng Internet, thay vì theo cách truyền thống là phải đến tận nơi để thu mua. Ở Malaysia thì một trong những ngôn ngữ phổ biến nhất là tiếng Trung Quốc, thế những nhà kinh doanh trà trẻ tuổi này có thể dễ dàng tìm đến được các nhà cung cấp trà ở ngay Trung Quốc qua những trang mua sắm nổi tiếng như Taobao chẳng hạn.

Tuy nhiên, dù mạng Internet đã góp phần nối liền khoảng cách nhưng việc mua trà sỉ qua Internet cũng gian nan chẳng kém cách truyền thống. Vì bên cạnh kiến thức cơ bản về trà thì cần phải nắm rõ về xu hướng của nghành trà nếu không sẽ dễ gặp thất bại. Lấy ví dụ là trước đây các xưởng trà nổi tiếng thường kết hợp lá của cây trà đến nhiều vùng trà khác nhau, thậm chí là mùa khác nhau vào một bánh trà. Thế nhưng những năm gần đây thì người uống trà lại có xu hướng uống những bánh trà Phổ Nhĩ làm từ lá của những cây trà đến từ cùng một vùng mà thôi. Chính điều này đã khiến những bánh trà Phổ Nhĩ làm theo kiểu cũ đang có giá thật cao bỗng nhiên trượt dài vì nhu cầu không cao nữa. Những người lỡ gom những bánh trà kiểu cũ vào thời điểm giá đang cao, thì cũng đành bán với giá rẻ hơn vào giai đoạn trượt giá. Kinh doanh Phổ Nhĩ dễ sinh lời nhưng cũng lắm rủi ro nếu không nắm được thông tin.

Thời điểm mà các nhà kinh doanh Malaysia gom trà Phổ Nhĩ nhiều nhất là vao giai đoạn 2006 đến 2008. Lúc này giá loại trà này đang nằm ở đáy nên nhiều nhà đầu tư có tầm nhìn đã bỏ tiền ra để gom thật nhiều trà để cất kho. Khi đến giai đoạn giá trà hồi phục  và có dấu hiệu tăng trở lại vào 2009 thì những người này lại bắt đầu mở cửa hàng và tung các bánh trà được lưu trữ ra bán. Cứ thế giá trà cứ tăng nhanh, thậm chí vào năm 2012 giá trà còn tăng gấp 5-6 lần so với giai đoạn khủng hoảng. Theo thống kê thì chỉ riêng miền Bắc Malaysia thôi thì đã có khoảng 100 doanh nghiệp lớn nhỏ kinh doanh trà Phổ Nhĩ. Chính nguồn cung dồi dào này nên giá các loại trà bánh ở khu vực này luôn được giữ ở mức cạnh tranh và hợp túi tiền người tiêu dùng.

Người Malaysia rất thích uống trà Phổ Nhĩ, khoảng 60 đến 70% lượng trà Trung Quốc được tiêu thụ tại nơi đây là trà Phổ Nhĩ. Trà Phổ Nhĩ được làm từ lá của những cây trà trên 100 tuổi rất có giá, vì những cây trà này có bộ rễ cắm rất sâu vào lòng đất và hấp thu nhiều thành phần chất dinh dưỡng khác nhau tạo nên hương vị riêng của cây trà cổ. Phú quý sinh lễ nghĩa nên nhiều công ty cũng lùng mua những bánh trà quý để tặng cho đối tác. Ít thì những bánh vài trăm cho đến vài triệu đồng, có công ty còn sẵn sàng bỏ ra cả trăm triệu để mua bánh trà cổ từ Lão Ban Chương.

trà phổ nhĩ, quà tặng trà
Hộp trà Phổ Nhĩ để làm quà biếu. Ảnh: thestar.com.my

Tuy nhiên hiện nay sức mua trà Phổ Nhĩ ở Malaysia đang có dấu hiệu giảm dần vì đồng tiền ringgit của quốc gia này bị mất giá, khiến giá nhập khẩu trà tăng cao lên đến 30%. Vì Phổ Nhĩ là loại trà để càng lâu càng ngon, thế nên những người mua trà cũng lại không có hứng thú mua trà mới, thay vào đó họ lại mang những bánh trà mà họ để dành qua vài năm để pha. Khiến nhu cầu mua trà Phổ Nhĩ sụt giảm. Thậm chí khi ghé trà quán thì những người này cũng cầm bánh trà của họ theo để pha cho tiết kiệm chứ không pha trà của quán.

Điều này không có nghĩa là những người bán trà Malaysia không có hy vọng vào tương lai, vì họ luôn hy vọng vào sự hồi phục của đồng ringgit. Chưa kể đến việc ngày càng có nhiều người trẻ khoảng 25-35 tuổi có hứng thú với trà, dù thu nhập bình quân của họ không được cao bằng nhóm dân số trên 35 tuổi. Malaysia lại có không khí ẩm rất hợp cho trà Phổ Nhĩ lên men nhanh nên những người bán trà nơi đây rất lạc quan vào tương lai.

Tiến Vũ

(theo The Star)

Lễ hội trà Hương Sắc Trà Xuân ở Tân Cương

lễ hội trà, festival trà, trà tân cương, trà thái nguyên

Thái Nguyên được xem là đất trà nên những lễ hội nơi đây chủ yếu xoay quanh cây trà. Lễ hội trà lớn nhất và nổi tiếng nhất ở nơi đây chính là Festival Trà Thái Nguyên được tổ chức cứ hai năm một lần, đây là lễ hội cấp tỉnh và đón rất nhiều quan chức cấp cao đến dự lễ.

Thái Nguyên lại có nhiều vùng trà nhỏ như Tân Cương, La Bằng, Hoàng Nông, Hùng Sơn… nên mỗi vùng lại có lễ hội trà của riêng mình. Những lễ hội quy mô nhỏ hơn này thường được tổ chức vào thời điểm sau Tết, vì trong thời điểm này là thời gian nông nhàn, lúc này cây trà được “phát” (chặt cành) để tích tụ dưỡng chất cho vụ mùa xuân sắp đến nên người nông dân có nhiều thời gian rảnh rỗi hơn bình thường.

Tân Cương một trong những vùng trà nổi tiếng của Thái Nguyên nên tất nhiên cũng có lễ hội riêng gọi là “Lễ Hội Hương Sắc Trà Tân Cương” diễn ra hằng năm, lần gần nhất là vào ngày 18 tháng 2 (rơi vào ngày 11 tháng Giêng). Theo Báo Thái Nguyên thì cũng giống như mọi năm, lễ hội 2016 cũng được tổ chức tại xã Tân Cương và bao gồm 2 phần là phần lễ và phần hội. Phần lễ thì bao gồm các nghi lễ bắt buộc như rước cây trà đẹp hay gióng trống khai hội. Còn phần hội thì nhiều hoạt động vui chơi hơn như thi xao trà, thi văn nghệ giữa các xóm trong xã, thi các trò chơi truyền thống như: kéo co, cờ tướng, đẩy gậy… với sự tham gia của hàng nghìn người dân địa phương. Mục đích của lễ hội trà này là nhằm tôn vinh nghề trà truyền thống của địa phương, là nơi người làm trà gặp gỡ và trao đổi kinh nghiệm, và gắn kết tình đoàn kết giữa người dân địa phương với nhau.

Tiến Vũ
Ảnh: Báo Thái Nguyên

Nhà khảo cổ tìm ra trà có niên đại 2.100 năm

trà, trà đạo, trà ô long trà thái nguyên, trà trung quốc

Trà đã có mặt trong văn hoá nhân loại từ hàng nghìn năm nay nhưng chưa ai có thể xác định được rõ ràng từ bao giờ. Nhưng mới đây các nhà khảo cổ Trung Quốc đã xác định được một nhúm trà có niên đại lên đến 2.100 năm.

Theo Nature, trong lúc khai quật mộ phần của Hán Cảnh Đế (188 TCN – 141 TCN) – vị vua thứ sáu của triều đại nhà Hán (203 TCN -220), các nhà khảo cổ đã phát hiện ra một khối thực vật mà họ đoán rằng có thể là trà. Đây là một phát hiện lớn của nghành khảo cổ học vì từ trước đây họ chỉ tìm thấy trà khô có niên đại khoảng 1.000 mà thôi. Mộ phần của vị vua này hiện nằm ở Tây An, một thành phố lớn thuộc tỉnh Thiểm Tây Trung Quốc). Trong giai đoạn nhà Hán trị vì thì Tây An có tên là Trường An, và Trường An cũng chính là một đầu xuất phát của con đường tơ lụa nổi tiếng. Phát hiện này không chỉ chứng minh là trà đã có mặt trừ trước công nguyên, mà còn là minh chứng cho việc nhà Hán đã giao thương với Tây Tạng vào những năm 200 TCN, vì trà trong lăng mộ vua hán Cảnh Đế được xác định là có nguồn gốc từ Tây Tạng.

Thực chất là nhúm trà này đã được tìm ra từ 10 năm trước nhưng các nhà khảo cổ chỉ có thể khẳng định đây là một dạng thực vật có thể thể là trà chứ không chắc là có chính xác hay không. Gần đây khi bắt tay vào phân tích nhúm thực vật này thì họ có thể chắc chắn đây là lá trà vì nhúm lá này có chứa caffeine và theanine đặc trưng. Họ còn xác định rằng đây còn là loại trà ngon hảo hạng vì nhúm trà này chỉ toàn lá non được thu hoạch theo phương pháp “một tôm hai lá”.

Con đường tơ lụa đã hình thành rất lâu từ trước triều đại nhà Hán, nhưng các nhà khảo cổ học có ít bằng chứng về việc thương gia đã mua bán trao đổi những thứ gì ngoài tơ lụa nổi tiếng. Họ cho rằng hạt cây trồng và một số sản phẩm nông nghiệp chính là nguồn hàng hoá chính trên con đường mua bán trao đổi kéo dài từ Đông sang Tây này. Phát hiện mới này đã góp phần làm rõ thêm bức tranh của con đường tơ lụa huyền thoại.

Tiến Vũ

Ba cây trà cổ thụ nhiều tuổi nhất thế giới

Ba cây trà cổ thụ nhiều tuổi nhất thế giới 22

Nhiều nhà khoa học đã chứng minh rằng nguồn gốc trà của thế giới nằm ở khu vực bao gồm tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), tây bắc Việt Nam, bắc Lào và bắc Myanmar. Cách mà họ sử dụng để chứng minh cho kết luận của mình đó là đo tuổi của những cây trà cổ thụ ở khu vực này. Và kết quả là nơi đây có rất nhiều cây trà trên 100 năm tuổi, nổi bật trong số này đó là 3 cây trà có tuổi đời thấp nhất là 800 năm tuổi và cao nhất là 1.800 năm tuổi.

Trà cổ thụ là gì?

Trà cổ thụ hay trà shan tuyết cổ thụ là cách gọi của người Việt Nam dành cho một chi của cây trà có tên là khoa học là Camellia taliensis. Ở Vân Nam thì người ta hay gọi những cây trà này là dã trà hay bổn sơn trà, nhưng để cho dễ hiểu thì bài viết này sẽ dùng cách gọi của người Việt đó là “trà cổ thụ”. Cây trà cổ thụ thường có chiều cao khoảng 2-10m và thường mọc ở vùng núi có độ cao khoảng 1.300 – 2.7000m so với mặt nước biển. Ngoài kích thước lớn hơn thì trà cổ thụ khác với trà vườn (Camellia sinensis) ở chỗ là quả của trà cổ thụ có 5 múi (dạng múi như múi cau) còn quả của trà vườn chỉ có 3 múi mà thôi. Lá của cây trà đã được hái làm thành trà từ khoảng 1.300 năm trước, và được thuần hoá vào khoảng vài trăm năm đổ lại. Trà cổ thụ có thể được chế biến thành nhiều loại trà khác nhau, nhưng nổi tiếng nhất chính là trà Phổ Nhĩ – một dạng trà lên men và thường được đóng thành bánh. Cây trà cổ thụ thường sống khoảng vài trăm năm tuổi nhưng có một số cây có thể sống hơn 500 năm và lên đến gần 2 thế kỷ.

Và đây là 3 cây trà nhiều tuổi nhất thế giới.

Ba Đạt

Ba Đạt là tên của cây trà cổ thụ nhiều tuổi nhất thế giới với độ tuổi được ước tính là đã hơn 1.800 năm tuổi. Cây trà này còn được gọi là “Mãnh Hải Trà Vương” vì nó mọc ở độ cao 1.900m ở huyện Mãnh Hải – là một huyện thuộc khu tự trị dân tộc Thái Tây Song Bản Nạp của tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) – cũng là vùng có nhiều cây trà cổ thụ, và Ba Đạt là nhiều tuổi nhất nên được ví là “vua trà”. Nổi tiếng trong vùng từ rất lâu nhưng phải đến năm 1961 thì Ba Đạt mới chính thức được nghiên cứu, và các nhà khoa học gia của Trung Quốc xác nhận là cây trà cao 34m và đã hơn 1.800 năm tuổi. Đây là một trong những nỗ lực của họ để phản bác lại kết luận của khoa học gia người Anh là nguồn gốc của nhóm cây trà lá to là nằm ở Ấn Độ. Sau khi Trung Quốc công bố Ba Đạt là cây trà nhiều tuổi nhất thế giới thì có rất nhiều chuyên gia và những người yêu trà từ khắp nơi trên thế giới đổ về để được chiêm ngưỡng cây trà cổ thụ này. Tuy nhiên, Ba Đạt đã bị đốn hạ vào cuối năm 2012. Theo nhiều chuyên gia kết luận thì cây trà đã đến cuối vòng đời của mình, thân và cành đã mụt rỗng, cộng với sâu bệnh và thời tiết khắc nghiệt nên cuối cùng đành phải bị đốn hạ.

trà cổ thụ, trà shan tuyết cổ thụ, trà phổ nhĩ,
Cây trà ba Đạt khi còn sống. Ảnh: yunnan.cn
trà cổ thụ, trà shan tuyết cổ thụ, trà phổ nhĩ,
Ba Đạt bị đốn hạ vào năm 2012. Ảnh: yunnan.cn

Cây trà cổ thụ Bang Uy

Bang Uy là một làng nhỏ vùng cao thuộc huyện Lan Thương, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Ở đây nổi tiếng với sự hiện diện của một cây trà cổ thụ trên 1.000 năm tuổi được đặt dưới sự bảo vệ của chính phủ. Thậm chí là vào năm 1997 thì hình ảnh của cây trà cổ thụ Bang Uy còn được xuất hiện trên bộ tem quốc gia ban hành bởi Bộ Truyền Thông và Thông Tin của Trung Quốc.

trà cổ thụ, trà shan tuyết cổ thụ, trà phổ nhĩ,
Ảnh: tieba.baidu.com

Lão trà vương núi Nan Noạ

Núi Nan Noạ là ngọn núi nằm gần thành phố Lí Xử, thủ đô của khu tự trị dân tộc Thái Tây Song Bản Nạp của tỉnh Vân Nam. Nơi đây cũng chính là nơi mà hợp tác xã trà đầu tiên của tỉnh Vân Nam ra đời vào năm 1938. Nhưng đây không phải là điều duy nhất khiến cho Nan Noạ được chú ý mà chính rừng trà cổ thụ nơi đây mà người dân gọi là “lão trà vương”. Vào năm 1952, một nhà thực vật học người Nga (Liên Xô cũ) đã nghiên cứu và phát hiện ra rừng trà ở Nan Noạ có rất nhiều cây trà khoảng 800 năm tuổi, một số cây còn hơn 1.000 năm tuổi. Cây trà cổ thụ sống đến 800 năm tuổi là khá hiếm mà Nan Noạ lại có nhiều cây như vậy nên tin này mới gây chấn động vào thời gian này. Tuy nhiên vào thập niên 80s thì những cây “lão trà vương” bắt đầu chết dần. Do không dự liệu được từ trước nên chính phủ và các nhà nghiên cứu cũng đành phải bất lực nhìn những cây trà cổ thụ dần chết đi. Rất may là vào năm 2012 thì những chuyên gia trà đến từ Học Viện Khoa Học Nông Nghiệp Vân Nam đã khám phá ra rằng còn một cây “lão trà vương” vẫn còn tồn tại ở một gia đình trong vùng, và khi họ tìm hiểu thì cây trà này được trồng trong khoảng triều đại nhà Tống và đã hơn 800 năm tuổi. Rút kinh nghiệm thì chính quyền địa phương đã ban hành luật để bảo vệ cây trà và chỉ người làm trà được chọn mới được hái và chế biến trà từ cây trà này.

trà cổ thụ, trà shan tuyết cổ thụ, trà phổ nhĩ,
Ảnh: puer.caiyn.net

Tiến Vũ

Trà Thái Nguyên tại TPHCM: vàng thau lẫn lộn

trà thái nguyên, trà thái nguyên tại tphcm, giá trà thái nguyên , trà tân cương thái nguyên

Thị trường Trà Thái Nguyên tại TPHCM khá sôi động với sự phát triển mạnh của các cửa hàng kinh doanh đồ bắc và đồ đặc sản. Chỉ cần đến bất kỳ cửa hàng nào là bạn có thể mua được rất nhiều loại đặc sản đến từ nhiều vùng miền trên khắp cả nước. Với đặc tính là đồ khô và bảo quản được khá lâu nên trà là mặt hàng bắt buộc phải có ở bất kỳ cửa hàng nào. Trà Thái Nguyên hay trà Tân Cương (Tân Cương là một xã của Thái Nguyên) vốn nổi tiếng từ xưa nên tất nhiên luôn được ưa chuộng, thế nhưng cũng như bất kỳ mặt hàng đặc sản nào, trà Thái Nguyên tại TPHCM cũng “vàng thau lẫn lộn”.

Nhu cầu lớn

TP.HCM là thành phố có nền kinh tế phát triển nhanh và mạnh khi so với nhiều tỉnh thành khác với GDP đầu người đến hơn 5.500 USD trong năm 2015, gấp 1.7 lần bình quân cả nước. Kinh tế phát triển cộng với đặc thù là nơi có nhiều dân nhập cư nên các sản phẩm thực phẩm mang tính địa phương luôn được ưa chuộng ở thành phố đông dân này. Mỗi vùng miền đều có những sản vật của riêng mình, và khi nói đến trà thì dù có hay uống trà hay không thì ít nhiều cũng sẽ biết đến trà Thái Nguyên, hay đôi khi được gọi chung chung là trà Bắc.

Trà Thái Nguyên tại TPHCM có mặt từ khá sớm, thậm chí là từ trước những năm 75. Khi miền Bắc nước ta hoàn toàn được giải phóng từ tay thực dân Pháp vào năm 1945 thì có một số hiệu trà nổi tiếng ở Hà Nội di cư vào Lâm Đồng, vốn là vùng trà duy nhất ở miền Nam vào thời gian này. Chủ của các hiệu trà lập đồn điền và sản xuất trà giống như mô hình ở phía Bắc nên ở Lâm Đồng vẫn có trà gọi là trà Bắc, thậm chí những loại trà nổi tiếng như trà móc câu vẫn được sản xuất ở nơi đây. Sản phẩm trà nội địa ở các tỉnh phía Nam vào thời gian này chủ yếu có nguồn gốc từ Lâm Đồng, nhưng bằng nhiều nguồn khác nhau thì trà sản xuất ở Thái Nguyên vẫn xuất hiện và được ưa chuộng ở nơi đây.

Có nhiều lý do để giải thích về việc trà Thái Nguyên được ưa chuộng tại TP.HCM và nhiều tỉnh miền Nam khác. Thứ nhất là do TP.HCM có nhiều người dân nhập cư từ các tỉnh phía Bắc. Những người này không chỉ có nhu cầu cao với các sản vật của quê hương mà còn có ảnh hưởng lớn về văn hoá ẩm thực tại nơi mà họ sinh sống. Thứ hai là do đặc thù về thổ nhưỡng nên một số mặt hàng thực phẩm như rau củ, trái cây, trà và đồ khô có nguồn gốc ở miền Bắc thường có chất lượng tốt. Thái Nguyên mặc dù không phải vùng trà lớn nhất, cũng không phải là nơi trồng và sản xuất trà đầu tiên, nhưng nhờ điều kiện tự nhiên thích hợp cho cây trà nên trà ở nơi đây luôn có chất lượng vượt trội. Và lý do cuối cùng là thương hiệu, bên cạnh chất lượng thì nhờ thương hiệu đã có từ nhiều thập kỷ đến này nên trà xanh Thái Nguyên luôn bán chạy.

“Vàng thau lẫn lộn”

Để mua được trà Thái Nguyên tại TPHCM khá lá khó nên nhiều người phải đặt mua ở tận Hà Nội. Mặc dù cách TP.HCM không xa nhưng mặt bằng chung thì trà ở Vũng Tàu còn có chất lượng tốt hơn. Lý do là tỷ lệ người gốc Bắc ở Vũng Tàu cao hơn so TP.HCM, còn Hà Nội khi không cần bàn tới. Nhu cầu đối với trà cao nên cứ mở một cửa hàng chỉ chuyên bán trà thì vẫn có thể sống được. Còn TP.HCM thì ngược lại, nếu để ý thì ít cửa hàng chuyên kinh doanh trà hay các hình thức trà quán có thể tồn tại lâu được. Thế nên khi có nhu cầu mua trà thì người mua chỉ có thể lựa chọn qua các kênh siêu thị, chợ, hay các cửa hàng đồ đặc sản. Vì những nơi như thế này họ có hàng trăm sản phẩm, không bán thứ này thì bán thứ kia nên ít phải lo là trà có bán được nhiều hay không. Chính vì cái gì cũng có nên cuối cùng cái gì cũng không chuyên nên cuối cùng muốn tìm mua trà chất lượng tốt ở nơi đây thật khó. Lắm lúc người làm trà cũng muốn đưa trà tốt lắm nhưng người bán lại chỉ muốn một mức giá trần nhất định thì thật là khó lắm!

Ở các thành phố lớn thì lại dễ có hình thức là bán hàng qua mạng. Trà Thái Nguyên tại TPHCM thì lại càng dễ mua qua mạng. Chi phí để làm một website bây giờ là quá rẻ và ít mạo hiểm hơn rất nhiều so với việc đầu tư vào một cửa hàng trà hay trà quán nên website bán trà mọc lên như nấm. Trang web nào cũng tự nhận mình là “gốc” nhưng lại chẳng có bất cứ thứ gì để chứng minh điều đó. Không vườn trà, không xưởng, không nhà ở vùng trà nhưng ai ai cũng là mình tự làm tự bán hết. Người làm trà thật sự thì ít ai biết đến “mạng Internet” là gì mà tự giới thiệu mình. Mà bán trà qua mạng lại càng “sướng” ở chỗ là chỉ có một trang web và số điện thoại, người mua có uống không thấy ngon thì cũng đành chịu vì đã nhận hàng và trả tiền rồi, có phàn nàn thì cũng chỉ có số điện thoại rồi thì làm gì nhau. Có muốn đổi trả cũng không được.

Đặc điểm của các dạng website thế này là nội dung viết lung tung trong khi các từ khoá như “trà”, “trà thái nguyên” hay “trà bắc” thì cứ lặp lại. Mà có nội dung đọc được thì lại toàn đi sao chép từ những trang chính thống và tự đề tên chính mình viết vào đấy. Trong khi địa chỉ thì lại rất hay gặp là ở một nơi nào đấy ở Tân Cương, vì đã là gốc thì phải thì phải ghi luôn Tân Cương thì người khác mới tin được, nhưng đến lúc cần chứng minh thì lại chẳng có gì để mà chứng minh được.

Mua trà Thái Nguyên tại TPHCM hay qua mạng không khó để kiếm được trà ngon. Quan trọng là bạn cần bớt chút thời gian để xem tìm hiểu thật kỹ, những người làm trà và bán trà thật sự không khó để nhận biết.

Tiến Vũ